Question

Difficulty: HardNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

Lozan Antlaşması sonrasında Türk-Yunan ilişkilerini savaşın eşiğine getiren Nüfus Mübadelesi Sorunu'nda temel uyuşmazlık, İstanbul Rumlarının hangilerinin "etabli" (yerleşik) sayılacağı noktasında toplanmıştır. Türkiye, 3030 Ekim 19181918 tarihini esas alan hukuki bir yorum getirirken; Yunanistan bu tarihten sonra gelenlerin de muaf tutulmasını talep etmiştir. 1010 Haziran 19301930 tarihinde imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile bu uyuşmazlığın kesin olarak çözülmesini sağlayan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin, bölgeye geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) kabul edilmesiAnswer
  2. B
    Mübadale kapsamındaki nüfusun belirlenmesinde din kriteri yerine sadece ırk esasının kabul edilmesi
  3. C
    Uyuşmazlığın çözümü için Milletler Cemiyeti'nin önerdiği 'yerel kayıt' sisteminin her iki ülkece aynen uygulanması
  4. D
    Fener Rum Patrikhanesi'nin yetkilerinin kısıtlanması karşılığında tüm İstanbul Rumlarının yerleşik sayılması
  5. E
    Sadece 3030 Ekim 19181918 Mondros Ateşkesi öncesinde nüfus kütüğüne kayıtlı olanların yerleşik sayılmasına devam edilmesi

Answer

İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin, bölgeye geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) kabul edilmesi
Doğru cevap olan ifade, 1010 Haziran 19301930 Ankara Antlaşması'nın özünü oluşturur. Bu antlaşma ile Türkiye ve Yunanistan, mübadele uyuşmazlığını bitirmek adına yerleşme tarihlerine (3030 Ekim 19181918 şartına) bakmaksızın İstanbul'daki Rumları ve Batı Trakya'daki Türkleri "etabli" (yerleşik) saymış, böylece hukuki kriz siyasi bir tavizle sonlandırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sorunun kaynağını belirleme
Lozan'daki uyuşmazlık, İstanbul'daki Rumların 'yerleşik' sayılması için gereken tarih kriterinden (3030 Ekim 19181918) kaynaklanmaktadır.
Türkiye, Mondros öncesi yerleşimi şart koşarken Yunanistan daha geniş bir kapsam istemiştir.
2
Çözüm sürecindeki tıkanıklığı analiz etme
Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı'na gidilmesine rağmen hukuki bir uzlaşı sağlanamamıştır.
Hukuki yorumlar tarafları tatmin etmemiş, konu siyasi bir krize dönüşmüştür.
3
1930 Ankara Antlaşması'nın getirdiği değişikliği saptama
İki ülke arasındaki yumuşama süreciyle (Venizelos'un ziyareti) 'tarih' kriterinden vazgeçilmiştir.
İstanbul'daki tüm Rumlar ve Batı Trakya'daki tüm Türklerin, ne zaman gelmiş olurlarsa olsunlar 'etabli' sayılmasına karar verilerek sorun kökten çözülmüştür.

Key Concept

1930 Ankara (Ahali) Antlaşması ile Etabli kriterinin yerleşme tarihinden bağımsız hale getirilmesi

Hints

1
Lozan'daki ilk düzenleme 'ne zaman geldiklerine' odaklanırken, 1930'daki çözüm 'nerede bulunduklarına' odaklanmıştır.
2
1930 Ankara Antlaşması, iki ülke arasında Balkan Antantı'na giden dostluk sürecini başlatan ve 3030 Ekim 19181918 tarihli zaman engelini kaldıran belgedir.
3
Bu çözümle İstanbul'da ikamet eden tüm Rumlar mübadele dışı bırakılmıştır, bu da Türkiye'nin iyi ilişkiler adına esneklik gösterdiğinin kanıtıdır.

Practice More

Nüfus Mübadelesi Sorunu'nun çözülmesinin ardından 1934'te imzalanan Balkan Antantı'nın nedenlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question