Examkin

Question

Difficulty: HardBuzul Şekilleri

Türkiye’de buzulların oluşturduğu yer şekilleri üzerine araştırma yapan bir coğrafyacı; yüksek dağlık alanlarda hörgüç kayalar, sirk çukurları ve moren setleri tespit etmiştir. Araştırmacı, bu şekillerin deniz seviyesinden oldukça yüksekte yer aldığını ve Türkiye kıyılarında bu tür oluşumlara rastlanmadığını raporuna eklemiştir.

Bu araştırmacının bulguları ve Türkiye’nin fiziki coğrafya özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Buzullar, Türkiye’nin yer şekillerini şekillendiren dış kuvvetler içerisinde etki alanı en sınırlı olan kuvvettir.
  2. Türkiye’de buzul şekillerinin görülebilmesi, ülkenin matematik konumunun doğrudan bir sonucudur.Answer
  3. C
    Güncel buzullar genellikle 3500 metre üzerinde yer alırken, Pleistosen (Buzul Çağı) dönemine ait buzul izlerine 2000-2200 metrelerde rastlanabilir.
  4. D
    Kıyılarda buzul şekillerine rastlanmaması, Türkiye’nin bulunduğu enlem derecelerinin ve sıcaklık koşullarının bir sonucudur.

Answer

Türkiye’de buzul şekillerinin görülebilmesi, ülkenin matematik konumunun doğrudan bir sonucudur ifadesi yanlıştır.
Türkiye'de buzul şekillerinin görülebilmesinin temel nedeni matematik konumu değil, dağların yüksekliğidir (özel konum). Matematik konum (orta kuşak enlemleri), Türkiye'de buzulların etki alanının sınırlı olmasına ve kıyı seviyesinde fiyort gibi şekillerin görülmemesine neden olur. Dolayısıyla buzulların varlığı matematik konumun 'doğrudan' bir sonucu değil, ona rağmen özel konumun bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Dış kuvvetlerin etkisini analiz etme
Buzulların Türkiye'deki etkisi en azdır.
Türkiye'nin orta kuşakta yer alması nedeniyle buzullar sadece çok yüksek kesimlerde etkilidir.
2
Matematik ve Özel Konum ayrımını yapma
Buzulların varlığı yükselti (özel konum), kıyıya inememesi ise enlem (matematik konum) ile ilgilidir.
Eğer matematik konum belirleyici olsaydı, Türkiye'nin enlemlerinde buzul şekli hiç görülmemeliydi.
3
Jeolojik zaman farklarını değerlendirme
Pleistosen (Kuvaterner) döneminde buzul sınırı 2000-2200 metreye kadar inmiştir.
Buzul çağlarındaki iklim değişimleri, buzulların etki alanını geçmişte genişletmiştir.

Key Concept

Buzul Şekillerinin Oluşumunda Yükselti (Özel Konum) ve Enlem (Matematik Konum) İlişkisi

Hints

1
Buzulların Türkiye'deki varlığı ile kıyılardaki yokluğu farklı konum türleriyle açıklanır.
2
Matematik konum (enlem) buzulların oluşumunu destekliyor mu yoksa engelliyor mu?
3
Türkiye'de kalıcı kar sınırı 3000-3500 metredir. Bu kadar yüksekte kar olması matematik konumla değil, yükseltiyle açıklanır.

Practice More

Türkiye'de buzullaşmaya uğrayan başlıca dağları (Kaçkar, Erciyes, Ağrı, Uludağ vb.) harita üzerinde inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Buzul Şekilleri

More questions from this topic