Question

Difficulty: HardCümle Yorumu ve Kavramlar

(I) Günümüzde kamu yönetiminde şeffaflığın artırılması, vatandaşların yönetime olan güvenini pekiştirmek amacıyla stratejik bir öncelik haline gelmiştir. (II) Bilgi edinme hakkı yasasının etkin bir şekilde uygulanmasıyla birlikte, kurumlara yapılan başvuru sayısında geçen yıla oranla %25'lik bir artış kaydedilmiştir. (III) Kurumsal web sitelerinden yayımlanan faaliyet raporlarının dili sadeleştirildiğinde, toplumun her kesimi tarafından anlaşılabilen demokratik bir denetim mekanizması oluşacaktır. (IV) Verilerin bu şekilde açık ve anlaşılır sunulması, idarenin hesap verebilirlik ilkesine olan sadakatinin en somut göstergesidir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin anlam özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. cümlede, bir durumun hedeflenen bir sonuçla ilişkili olarak açıklandığı amaç-sonuç ilişkisi mevcuttur.
  2. II. cümlede, bir yargı kendisinden önceki eylemin gerçekleşme amacına yönelik olarak kurgulanmıştır.Answer
  3. C
    III. cümlede, bir yargının gerçekleşmesi bir şartın yerine getirilmesine bağlanmış, koşul-sonuç ilgisi kurulmuştur.
  4. D
    IV. cümlede, nesnel bir gözlemden yola çıkılarak öznel bir değerlendirme ve çıkarım yapılmıştır.

Answer

İkinci cümlede amaç-sonuç değil, neden-sonuç ilişkisi bulunmaktadır.
Doğru yanıt olan seçenek, ikinci cümlede bir eylemin amacına yönelik kurgulandığını iddia etmektedir; oysa bu cümlede 'Bilgi edinme hakkı yasasının uygulanması' bir neden, 'başvuru sayısındaki artış' ise bir sonuçtur. Artışın gerçekleşmesi bir gayeye değil, bir sürecin doğal sonucuna dayandırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümleyi analiz et.
Cümlede 'güveni pekiştirmek' bir hedef (amaç), 'şeffaflığın artırılması' ise bu hedefe giden yoldur. Dolayısıyla amaç-sonuç cümlesidir.
Amacıyla ifadesi doğrudan bir hedefi belirtir.
2
İkinci cümleyi analiz et ve 'uygulanmasıyla birlikte' ifadesine odaklan.
Buradaki '-la birlikte' eki, artışın nedenini (sebebini) belirtmektedir. Artış bir hedefe yönelik değil, bir sürecin sonucu olarak ortaya çıkmıştır.
Eylemin gerçekleşme nedeni ile amacı arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.
3
Üçüncü cümleyi 'sadeleştirildiğinde' ifadesi üzerinden incele.
Denetim mekanizmasının oluşması, dilin sadeleşmesi şartına (koşuluna) bağlanmıştır.
-dığında/-diğinde eki burada koşul anlamı katmaktadır.
4
Dördüncü cümleyi 'göstergesidir' ifadesiyle değerlendir.
Yazar, somut bir durumdan (açık veri sunumu) bir anlam çıkarmış (sadakat göstergesi), yani çıkarım yapmıştır.
Çıkarım, verilerden yola çıkarak bir sonuca varma işidir.

Key Concept

Cümlede Anlam İlişkileri (Neden, Amaç, Koşul) ve Çıkarım

Hints

1
Cümlelerdeki 'amacıyla', '-dığı için' ve '-sa/-se' gibi ek ve kelimelerin hangi anlam ilgisini kurduğuna dikkat edin.
2
İkinci cümlede başvuru artışının gerçekleştiği kesindir. Bu artışın 'hangi amaçla' mı yoksa 'hangi sebeple' mi olduğunu sorgulayın.
3
Amaç-sonuç cümlelerinde 'hangi hedefle?' sorusuna cevap aranırken, neden-sonuç cümlelerinde 'hangi gerekçeyle?' sorusu yanıtlanır. İkinci cümlede yasanın uygulanması bir gerekçedir.

Practice More

Neden-sonuç ve amaç-sonuç farkını daha iyi kavramak için bu iki kavramın yer değiştirdiği benzer paragraflar üzerinde pratik yapabilirsiniz.

Alternative Method

Cümlelerdeki yargıların gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol edin. Amaç-sonuç cümlelerinde amaçlanan eylem henüz gerçekleşmemiş olabilir (geleceğe dönük bir hedef), ancak neden-sonuç cümlelerinde neden olan olay genellikle gerçekleşmiştir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question