Examkin

Question

Difficulty: HardHalkçılık

13 Eylül 1920 tarihinde TBMM'ye sunulan ve daha sonra 1921 Anayasası'nın özünü oluşturan 'Halkçılık Programı'nda; egemenliğin kayıtsız şartsız halka ait olduğu belirtilmiş ve devletin asli görevi 'halkın sefaletini gidermek, refah ve saadetini sağlamak' olarak tanımlanmıştır. Bu programla birlikte halkçılık, hem siyasi bir yönetim biçimi hem de toplumsal bir adalet aracı olarak kurumsallaşmaya başlamıştır.

Halkçılık ilkesinin bu 'toplumsal adalet ve imtiyazsızlık' karakteri dikkate alındığında, aşağıdaki inkılaplardan hangisinin doğrudan toplum içindeki sınıf veya zümre üstünlüklerini sona erdirme amacı taşıdığı savunulamaz?

  1. A
    Soyadı Kanunu ile 'Ağa, Paşa, Bey' gibi toplumsal hiyerarşi belirten lakapların yasaklanması
  2. B
    Medeni Kanun'un kabul edilmesiyle aile hukukunda kadın ve erkeğin hukuksal eşitliğinin sağlanması
  3. Kapitülasyonların kaldırılarak yabancı devletlerin ekonomik ayrıcalıklarına son verilmesiAnswer
  4. D
    Kılık Kıyafet Kanunu ile dini kıyafetlerin kamusal alanda yalnızca yetkili kişilerce giyilmesine izin verilmesi
  5. E
    Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitim hizmetlerinin birleştirilerek her vatandaşa eşit eğitim imkânı sunulması

Answer

Kapitülasyonların kaldırılarak yabancı devletlerin ekonomik ayrıcalıklarına son verilmesi
Kapitülasyonların kaldırılması, yabancı devletlerin ve onların vatandaşlarının Osmanlı topraklarında sahip oldukları hukuki ve ekonomik imtiyazların sona erdirilmesidir. Bu hamle, Türk milletinin tam bağımsızlığını ve milli egemenliğini korumayı amaçladığı için birincil olarak 'Milliyetçilik' ilkesiyle ilgilidir. Halkçılık ise toplumun kendi içindeki sınıfsal veya zümresel (ağa, paşa, dini liderlik vb.) ayrıcalıklara odaklanır.

Step-by-Step Solution

1
Halkçılık ilkesinin kapsamını analiz etme
Halkçılık; iç toplumsal yapıda hiçbir sınıfa, aileye veya kişiye ayrıcalık tanınmamasını (eşitlik) ve sosyal devlet anlayışını savunur.
Sorunun kökünde istenen 'doğrudan toplum içindeki sınıf veya zümre üstünlüğü' kavramını netleştirmek gerekir.
2
Seçenekleri bu kapsam doğrultusunda değerlendirme
Soyadı, Medeni Kanun, Kılık Kıyafet ve Eğitim düzenlemeleri doğrudan 'iç toplumsal' eşitliği hedeflerken; Kapitülasyonlar 'dış dünyayla' ilgilidir.
Halkçılık ilkesi vatandaşlar arası eşitliğe odaklanırken, milliyetçilik ilkesi milletin diğer milletler karşısındaki bağımsızlığına odaklanır.
3
Kavramsal ayrımı belirleme
Kapitülasyonların kaldırılması, milli ekonominin yabancı boyunduruğundan kurtarılmasıdır.
Bu durum ekonomik bağımsızlık sağladığı için Milliyetçilik ilkesinin temel bir sonucudur.

Key Concept

İlke ve İnkılap Eşleşmesinde 'İç Eşitlik' (Halkçılık) ile 'Dış Bağımsızlık' (Milliyetçilik) Ayrımı

Hints

1
Halkçılık, bir toplumun kendi fertleri arasındaki eşitliği ve sosyal dayanışmayı hedefler.
2
Seçeneklerdeki 'imtiyaz' (ayrıcalık) kavramının kime karşı sona erdirildiğine dikkat edin: Vatandaşa karşı mı, yoksa yabancı bir devlete karşı mı?
3
Kapitülasyonlar, dış dünyaya karşı kazanılan bir ekonomik zaferdir ve milli bağımsızlık ilkesiyle özdeştir.

Practice More

İlke ve inkılap eşleştirmelerinde, her inkılabın birden fazla ilkeyle ilgili olabileceğini ancak 'birincil' amacın hangisi olduğunu sormak için 'Hangi ilke ile doğrudan ilgilidir?' kalıbına dikkat edilmelidir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Halkçılık

More questions from this topic