Examkin

Question

Difficulty: MediumTürk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

Büyük Selçuklu Devleti’nde hukuk sisteminin işleyişinde, hükümdar adına örfi yargı yetkisini kullanan, saray ve ordu dışındaki sivil bürokrasinin en üst kademesindeki görevlileri dahi yargılama ve tutuklama yetkisine sahip olan görevli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kadılkudat
  2. Emir-i DadAnswer
  3. C
    Kadıleşker
  4. D
    Nişancı
  5. E
    Subaşı

Answer

Türk-İslam devletlerinde örfi yargının başındaki görevli olan Emir-i Dad, merkezi otoritenin korunması adına en üst düzey görevlileri dahi yargılama yetkisine sahiptir.
Türk-İslam devletlerinde, özellikle Büyük Selçuklular'da, 'Emir-i Dad' örfi yargının başıdır. Bu makamın en dikkat çekici özelliği, devletin merkezi otoritesini korumak amacıyla saray mensupları ve sivil bürokrasinin en üst düzey yöneticileri (vezirler dahil) üzerinde yargılama ve tutuklama yetkisine sahip olmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Soruda bahsedilen yetkinin (vezir gibi üst düzey sivil görevlileri yargılama) hangi hukuk dalına girdiğini belirle.
Bu yetki, devlet düzeni ve idari yapı ile ilgili olduğu için 'Örfi Hukuk' kapsamına girer.
Şer'i hukuk bireysel ve dini konularla ilgilenirken, örfi hukuk devletin güvenliği ve idari disiplini ile ilgilenir.
2
Örfi yargı sisteminin hiyerarşisindeki en üst ismi tespit et.
Türk-İslam (özellikle Büyük Selçuklu) devletlerinde örfi yargının başındaki kişi 'Emir-i Dad'dır.
Hükümdar adına adaleti (dâd) dağıtan ve örfi mahkemeleri yöneten temel otorite bu makamdır.
3
Diğer yargı ve idari görevlilerle ayrımı netleştir.
Kadılkudat (Şer'i), Kadıleşker (Askeri) ve Subaşı (Güvenlik) görevlilerinin bu spesifik yetkiyi taşımadığını doğrula.
Görev tanımları arasındaki keskin sınırlar, devlet içindeki denge-denetleme mekanizmasının temelini oluşturur.

Key Concept

Örfi Yargı ve Emir-i Dad Yetkileri

Hints

1
Türk-İslam hukukunda 'Adalet' anlamına gelen 'Dâd' kelimesinden türeyen unvanı hatırlamaya çalışın.

Practice More

Emir-i Dad'ın yetkileri ile Divan-ı Mezalim'in işleyişi arasındaki farkı inceleyerek 'yüksek yargı' kavramını pekiştirin.
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

Türk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

More questions from this topic