Türkiye’de dış kuvvetler ve süreçlerin etkisiyle şekillenen yer yüzeyinde erozyon ve heyelan olayları, oluşum dinamikleri ve önleme yöntemleri açısından önemli farklar barındırır. Toprak erozyonunu önlemede bitki örtüsünün (ağaçlandırma) korunması en temel çözüm yolu iken, aynı yöntemin heyelan olayını engellemede genellikle yetersiz kaldığı görülmektedir.
Bu durumun temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Heyelan kütlesinin, bitki köklerinin tutunabileceği toprak derinliğinin çok daha altındaki tabakalarda hareket etmesiAnswer
- BHeyelan olayının oluşumunda sadece deprem ve volkanizma gibi iç kuvvetlerin doğrudan etkili olması
- CErozyonun yalnızca akarsu aşındırmasıyla, heyelanın ise sadece rüzgar biriktirmesiyle meydana gelmesi
- DTürkiye'de heyelan riskinin en yüksek olduğu bölgelerde yıllık toplam yağış miktarının oldukça düşük olması
- EBitki örtüsünün toprağın gözenekliliğini artırarak sızmayı azaltması ve kütleyi hafifletmesi
Answer
Heyelan kütlesinin hareket ettiği derinliğin, bitki köklerinin ulaştığı derinlikten çok daha fazla olması bu durumun temel nedenidir.
Erozyon, toprağın üst kısmının su veya rüzgarla taşınmasıdır ve bitki kökleri bu yüzeyel taşınmayı engeller. Ancak heyelan, toprağın ana kaya üzerindeki geniş bir kütle halinde ve genellikle derin bir kayma yüzeyi boyunca hareket etmesidir. Bitki kökleri bu derinliğe inemediği için heyelanı durdurmakta yetersiz kalır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Erozyon ve Heyelan Arasındaki Farklar
Hints
1
Erozyonun toprağın hangi kısmında, heyelanın ise hangi kısmında gerçekleştiğini düşünün.
2
Bir ağaç kökü toprağın ne kadar derinine inebilir? Peki, bir dağ yamacı ne kadar derinlikten kayar?
3
Ağaçlandırma yüzeyi korur; ancak heyelan, yüzeyin altındaki killi tabakanın kayganlaşmasıyla oluşur.
Practice More
Heyelan set gölleri ve Türkiye'deki dağılımı konusuna göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s