Bir yerleşim merkezindeki nüfus değişimi; doğumlar ve ölümler arasındaki farkı ifade eden "doğal nüfus artışı" ile bölgenin aldığı veya verdiği "net göç" miktarının toplamıyla belirlenir. Eğer bir ilin toplam nüfus artış hızı, doğal nüfus artış hızından yüksekse o il dışarıdan göç almış; düşükse dışarıya göç vermiş demektir.
Aşağıdaki tabloda, Türkiye'deki beş farklı ilin yıllık doğal nüfus artış oranları ile toplam nüfus artış oranları verilmiştir:
| İl | Doğal Nüfus Artış Oranı (‰) | Toplam Nüfus Artış Oranı (‰) |
|---|---|---|
| I | 12 | 8 |
| II | 5 | 15 |
| III | 18 | 25 |
| IV | 4 | 2 |
| V | 10 | 10 |
Tablodaki veriler dikkate alındığında, bu illerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılamaz?
- AI. ilde dışarıya doğru bir nüfus hareketi yaşanmıştır.
- II. ilin aldığı göç miktarı, III. ilin aldığı göç miktarından fazladır.Answer
- CIII. ilde hem doğum oranları yüksek seyretmiş hem de il dışarıdan göç almıştır.
- DIV. ilin net göç hızı negatif değerdedir.
- EV. ilde gerçekleşen nüfus artışı sadece doğal yollarla açıklanabilir.
Answer
İllerin nüfus miktarları bilinmediği için oranlardan yola çıkarak mutlak göç miktarlarının karşılaştırılması mümkün değildir.
Verilen tabloda sadece nüfus artış hızları (oranlar) yer almaktadır. Bir ilin göç hızının diğerinden yüksek olması, o ilin kişi sayısı bakımından daha fazla göç aldığı anlamına gelmez. Örneğin; III. ilin toplam nüfusu II. ilin 5 katıysa, III. ilin binde 7'lik göçü miktar olarak daha fazladır. İllerin başlangıç nüfusları verilmediği için miktar içeren yargıya kesin olarak ulaşılamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Doğal Artış vs. Gerçek (Toplam) Artış İlişkisi
Hints
1
Bir ilin nüfusu neden beklenen doğal artıştan (doğum-ölüm) daha az veya daha çok artar?
2
Tablodaki ‰ (binde) simgesine dikkat edin; bu bir oran mı yoksa kişi sayısı mıdır?
3
Nüfus sorularında en yaygın tuzak, oran verip miktar (kaç bin kişi olduğu gibi) sormaktır. İllerin toplam nüfusları tabloda yazıyor mu?
Practice More
Türkiye'de hangi illerin doğal nüfus artışının düşük olmasına rağmen net göç hızının çok yüksek olduğunu (İstanbul, Kocaeli gibi) araştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Alternative Method
Matematiksel kontrol: Toplam Artış = Doğal Artış + Net Göç. Bu formüle göre her il için Net Göç değerini hesaplayıp yargıları test edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s