Question

Difficulty: MediumYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Milletvekili (M)(M), Meclis Genel Kurulu'ndaki bir oylama sırasındaki tutumu ve ifade ettiği görüşleri nedeniyle bir ceza davası ile karşı karşıya kalmıştır. Aynı milletvekili hakkında, milletvekili seçilmeden önce işlediği iddia edilen bir hakaret suçu nedeniyle de bir soruşturma dosyası bulunmaktadır.

19821982 Anayasası’nın yasama bağışıklıklarına ilişkin hükümleri dikkate alındığında, bu durumlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Oylamadaki tutumu ve sözleri yasama sorumsuzluğu kapsamındadır ve bu koruma milletvekilliği sona erse dahi devam eder.
  2. B
    Seçimden önce işlenen suç yasama dokunulmazlığı kapsamındadır ve TBMM kararı olmadıkça bu suçtan dolayı yargılama yapılamaz.
  3. Milletvekilinin dokunulmazlığının TBMM tarafından kaldırılması durumunda, oylamadaki tutumu nedeniyle de yargılanmasının yolu açılır.Answer
  4. D
    Milletvekilliği sıfatı sona erdiğinde, dokunulmazlık kapsamındaki suçla ilgili yargılama süreci Meclis kararına gerek kalmaksızın devam eder.
  5. E
    Yasama dokunulmazlığı kapsamındaki suç için milletvekilliği süresince zamanaşımı işlemez.

Answer

Milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılmasının, yasama sorumsuzluğu kapsamındaki oylama ve sözlerini etkileyeceğini savunan ifade yanlıştır; çünkü yasama sorumsuzluğu mutlak bir bağışıklıktır ve kaldırılamaz.
Yasama sorumsuzluğu; milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünce açıklamalarından dolayı hiçbir şekilde cezai veya hukuki sorumlu tutulamamasıdır. Bu bağışıklık 'mutlak' niteliktedir, yani TBMM tarafından kaldırılması mümkün değildir ve milletvekilliği sona erse dahi ömür boyu devam eder. Dolayısıyla, dokunulmazlığın kaldırılması kararı sadece ilgili suç dosyasını etkiler, sorumsuzluk kapsamındaki meclis çalışmalarını etkilemez.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki eylemleri tasnif etme
Meclis oylamasındaki tutum 'yasama sorumsuzluğu', seçimden önceki suç ise 'yasama dokunulmazlığı' kapsamına girer.
Yasama sorumsuzluğu parlamento çalışmalarındaki söz ve oyları korurken, yasama dokunulmazlığı dışarıdaki cezai süreçleri kapsar.
2
Bağışıklıkların niteliğini analiz etme
Yasama sorumsuzluğu mutlak (kaldırılamaz) ve süreklidir. Yasama dokunulmazlığı ise nisbi (kaldırılabilir) ve geçicidir.
Anayasa milletvekilinin kürsü hürriyetini her şeyin üzerinde tutarak sorumsuzluğu dokunulmazlıktan daha güçlü kılmıştır.
3
Yanlış önermeyi belirleme
Dokunulmazlığın kaldırılması, sadece dokunulmazlık kapsamındaki eylem için yargılama yolunu açar; sorumsuzluğu etkilemez.
Yasama sorumsuzluğu hiçbir merci veya kararla kaldırılamaz bir hukuk kuralıdır.

Key Concept

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı Ayrımı

Hints

1
Milletvekilinin meclis içindeki söz ve oyları ile dışarıdaki suç iddiaları farklı hukuk kurallarına tabidir.
2
Yasama sorumsuzluğu kürsü hürriyetini korur ve 'mutlak'tır. Yasama dokunulmazlığı ise 'nisbi'dir, yani Meclis tarafından kaldırılabilir.
3
TBMM bir milletvekilinin dokunulmazlığını kaldırsa bile, o milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki sözleri nedeniyle yargılanmasını sağlayamaz; çünkü o koruma (sorumsuzluk) kaldırılamaz.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının istisnaları olan Anayasa 14. madde durumları ve ağır cezayı gerektiren suçüstü hallerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question