Question

Difficulty: MediumTürk-İslam Devletlerinde Bilim, Kültür ve Sanat

Timur Devleti döneminde Semerkant’ta kendi adına bir rasathane kurarak gökyüzü haritaları ve yıldız cetvelleri üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan, "Zîc-i Gürgânî" (Yıldız Kataloğu) adlı eseriyle astronomi tarihine geçen bilim insanı ve hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Uluğ BeyAnswer
  2. B
    Ali Kuşçu
  3. C
    Nasîrüddin Tûsî
  4. D
    Battânî
  5. E
    Gıyaseddin Cemşid

Answer

Türk-İslam dünyasında hem bir hükümdar hem de bir astronom olarak tanınan, Semerkant Rasathanesi'ni kurup Zîc-i Gürgânî eserini yazan kişi Uluğ Bey'dir.
Uluğ Bey, Timur’un torunudur ve Semerkant’ta hüküm sürerken kurduğu rasathane ile bilim dünyasına büyük katkı sağlamıştır. Hazırladığı Zîc-i Gürgânî, modern astronomi öncesi en kapsamlı yıldız kataloğu kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Devlet ve dönem tespiti yapılması
Soruda belirtilen devlet Timur Devleti, merkez ise Semerkant'tır.
Doğru bilim insanını bulmak için siyasi bağlamın (Timur-Semerkant) doğru kurulması gerekir.
2
Bilim insanının unvanı ve eserinin eşleştirilmesi
Hükümdar-bilim insanı kimliğiyle bilinen ve 'Zîc' (yıldız cetveli) hazırlayan kişi Uluğ Bey olarak belirlenir.
Zîc, astronomi tarihindeki en önemli yıldız kataloglarından biridir ve doğrudan Uluğ Bey ile özdeşleşmiştir.
3
Çeldiricilerin elenmesi
Ali Kuşçu'nun öğrenci olduğu, Tûsî'nin İlhanlı döneminde olduğu ve diğerlerinin hükümdar olmadığı teyit edilir.
KPSS sorularında benzer alanda çalışan (astronomi) ancak farklı devletlerde veya statülerde olan kişilerin karıştırılmaması istenir.

Key Concept

Hükümdar-Bilim İnsanı Kimliği ve Türk-İslam Astronomisi

Hints

1
Bu kişi aynı zamanda bir devlet başkanıdır ve Timur'un torunudur.

Practice More

Bu hükümdarın öğrencisi olan ve İstanbul'a gelerek Fatih Sultan Mehmet'in hizmetine giren bilim insanının hayatını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question