Question

Difficulty: HardOrdu Teşkilatı

Osmanlı Devleti'nde Kapıkulu Ocakları'na asker yetiştirmek amacıyla I. Murad Dönemi'nde uygulanmaya başlanan Pençik Sistemi, Ankara Savaşı (1402) sonrasında yaşanan Fetret Devri'nde fetihlerin durması ve savaş esiri alınamaması nedeniyle işlevini yitirmiştir. Bu tıkanıklığı aşmak amacıyla Çelebi Mehmed döneminde temelleri atılan ve II. Murad döneminde kanunlaşan Devşirme Sistemi, ordunun insan kaynağını yeniden yapılandırmıştır. Bu iki sistemin işleyişi ve tarihsel süreci dikkate alındığında; Devşirme Sistemi'nin, Pençik Sistemi'ne göre merkezi otoriteye ve ordu yapısına sağladığı temel avantaj aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Savaş esirlerine olan bağımlılığı ortadan kaldırarak, devletin kendi tebaası olan Hristiyan çocuklarından düzenli ve sürdürülebilir bir asker kaynağı oluşturmasıAnswer
  2. B
    Tımar sistemine bağlı eyalet askerlerinin sayısını artırarak, merkezi hazine üzerindeki ulufe (maaş) yükünü tamamen ortadan kaldırması
  3. C
    Seyfiye sınıfının idari yetkilerini kısıtlayarak, ilmiye sınıfının devlet yönetimindeki etkisini ve askeri hiyerarşideki gücünü mutlak hale getirmesi
  4. D
    Askerlerin sadece savaş zamanı toplanmasını sağlayarak, barış dönemlerinde tarımsal üretimin kesintisiz devam etmesine olanak tanıması
  5. E
    Veraset sistemindeki belirsizlikleri gidererek ordunun doğrudan hanedan üyelerine bağlılığını artırması ve taht kavgalarını tamamen önlemesi

Answer

Devşirme sistemi, asker ihtiyacını savaş esirlerinden (Pençik) devletin kendi içindeki Hristiyan tebaasına kaydırarak ordunun insan kaynağını dış gelişmelere karşı daha korunaklı ve sürdürülebilir hale getirmiştir.
Doğru yanıt olan seçenek, Devşirme sisteminin en büyük stratejik farkını vurgular. Pençik sistemi fetihlerin devam etmesine ve savaş kazanılmasına muhtaç bir sistemdir. Ancak Ankara Savaşı sonrası yaşanan kriz döneminde devletin asker ihtiyacını kendi içindeki tebaadan karşılamaya başlaması, askeri yapıyı dış siyasi dalgalanmalardan bağımsız ve merkezi otoriteye daha bağlı hale getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Sistem Analizi
Pençik sisteminin savaş esirlerine (savaşın 1/5'i) dayandığını belirlemek.
Sistemin temel dayanağını anlamak için gereklidir.
2
Tarihsel Kırılma Noktasını İnceleme
1402 Ankara Savaşı sonrası fetihlerin durmasıyla esir temininin imkansızlaştığını görmek.
Sistemin neden değiştiğini anlamak için kronolojik analiz gereklidir.
3
Yeni Sistemin Karşılaştırılması
Devşirme sisteminin Hristiyan tebaadan çocuk alarak yerli bir kaynak oluşturduğunu saptamak.
İki sistem arasındaki yapısal farkı (iç vs. dış kaynak) ayırt etmek için gereklidir.

Key Concept

Osmanlı Askeri İnsan Kaynağı: Pençik ve Devşirme Sistemleri

Hints

1
Pençik kelimesinin Farsça 'penç' (beş) kökünden geldiğini ve savaş ganimetinin beşte biri kuralına dayandığını hatırlayın.
2
Ankara Savaşı'ndan sonra Osmanlı'da fetihlerin durması, yeni esirlerin gelmemesi anlamına gelir. Bu durumda orduya nereden adam bulunabilir?
3
Devşirme sistemi, devletin kendi sınırları içindeki Hristiyan ailelerin çocuklarını alarak onları Türk-İslam kültürüyle yetiştirip orduda ve bürokraside kullanmasıdır.

Practice More

Kapıkulu Ordusu'nun aldığı 'Cülus Bahşişi' ve 'Ulufe' kavramlarını araştırarak ekonomik etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question