Question

Difficulty: Very hardSeçim Dönemi ve Seçim Türleri

19821982 Anayasası'nın seçimlere ilişkin hükümleri uyarınca; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) üyeliklerinde 3030 milletvekilliğinin boşaldığı, genel seçimlere ise 1010 aylık bir sürenin kaldığı bir süreçte, bir seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda ara seçim yapılmasına ilişkin hukuki süreç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Genel seçimlere bir yıldan az süre kaldığı için Anayasa uyarınca hiçbir durumda ara seçim yapılamaz.
  2. Sadece boşalan ve temsilcisi kalmayan o seçim çevresinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması zorunludur.Answer
  3. C
    Boşalan üye sayısı Meclis üye tamsayısının %5’ine ulaştığı için üç ay içinde tüm boş üyelikler için ara seçime gidilir.
  4. D
    TBMMTBMM üye tamsayısının salt çoğunluğuyla alınacak bir parlamento kararı ile ara seçimler genel seçimlerle birleştirilir.
  5. E
    Savaş hali bulunmadığı halde seçimlere çok az süre kaldığı gerekçesiyle seçimler Cumhurbaşkanı kararıyla bir yıl ertelenir.

Answer

Sadece temsilcisi kalmayan o seçim çevresinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur.
Türkiye'deki anayasal düzenlemeye göre ara seçimler genel olarak bir yasama döneminde bir kez yapılır ve genel seçime bir yıl kala yapılamaz. Ancak, bir seçim çevresinin Mecliste hiç temsilcisinin kalmaması durumu bu yasağın en güçlü istisnasıdır. Senaryoda her ne kadar genel seçimlere 1010 ay kalmış olsa da, temsilcisi kalmayan yer için 9090 gün içinde seçim yapılması emredici bir hükümdür. Bu durumda %5'lik genel boşalma için seçim yapılmazken, sadece temsilcisiz kalan yer için sandığa gidilir.

Step-by-Step Solution

1
Kalan sürenin analiz edilmesi
Genel seçimlere 1010 ay kalmıştır, bu da 'son bir yıl' yasağı kapsamına girer.
Ara seçimlerin genel kural olarak seçimlere bir yıl kala yapılamayacağını saptamak gerekir.
2
Boşalan üye sayısının analiz edilmesi
30/600=%530/600 = \%5 oranında boşalma vardır.
%5 boşalma normalde 33 ay içinde ara seçimi zorunlu kılar ancak 'son bir yıl' yasağı bu zorunluluğu durdurur.
3
Temsilcisiz kalan seçim çevresi istisnasının değerlendirilmesi
Bir ilin veya seçim çevresinin üyesiz kalması durumu tespit edilmiştir.
Anayasa'nın 7878. maddesine göre bu durum, 'son bir yıl' yasağına tabi olmayan tek mutlak istisnadır.
4
Hukuki sonucun belirlenmesi
Doksan günden sonraki ilk Pazar günü sadece o çevrede seçim yapılır.
Sadece temsiliyetin tamamen kaybolduğu yer için özel bir zorunluluk doğar, diğer boş sandalyeler genel seçimi bekler.

Key Concept

Ara Seçim İstisnalarının Yarışması ve Mutlak İstisna Kuralı

Hints

1
Ara seçimlerdeki 'son bir yıl' yasağının tek bir mutlak istisnası olduğunu hatırlayın.

Practice More

Seçimlerin ertelenmesi (savaş hali) ile seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) arasındaki yetki ve usul farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question