Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Göçler ve Göçlerin Neden-Sonuçları

Bir yöredeki nüfus değişimi incelenirken, insanların o yöreyi terk etmesine neden olan zorluklara 'itici faktörler', başka bir yöreyi tercih etmelerini sağlayan cazip koşullara ise 'çekici faktörler' denir.

Bir araştırmacı Türkiye'deki iç göçlerle ilgili hazırladığı raporda şu ifadeye yer vermiştir:
*"1950'li yıllardan itibaren Türkiye'de kırsal kesimden kentlere doğru yaşanan kitlesel göçlerde, sadece kentlerin sunduğu fırsatlar değil, aynı zamanda kırsal alanın demografik ve ekonomik yapısında meydana gelen yapısal değişimler de zorlayıcı bir rol oynamıştır."*

Buna göre, araştırmacının bahsettiği 'kırsal alanın demografik ve ekonomik yapısındaki yapısal değişimler' (itici faktörler) kapsamında aşağıdakilerden hangisi değerlendirilemez?

  1. A
    Tarımsal üretimde makine kullanımının yaygınlaşmasıyla insan gücüne olan ihtiyacın daralması
  2. B
    Hızlı nüfus artışına bağlı olarak kırsal alanlarda kişi başına düşen tarımsal gelirin azalması
  3. C
    Miras uygulamaları sonucunda tarım arazilerinin ailelerin geçimini sağlayamayacak kadar küçülmesi
  4. Eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimin büyükşehirlerde daha kolay, çeşitli ve nitelikli olmasıAnswer
  5. E
    Erozyon ve iklimsel dalgalanmalar gibi doğal faktörlerin tarımsal verimliliği ve gelir istikrarını düşürmesi

Answer

Eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimin büyükşehirlerde daha kolay, çeşitli ve nitelikli olması
Doğru seçenek, büyükşehirlerdeki eğitim ve sağlık hizmetlerinin gelişmişliğinden bahsetmektedir. Bu durum, insanların köyü terk etmesine neden olan 'kırsal alana ait yapısal bir sorun (itici faktör)' değildir; aksine, insanların belli bir şehri tercih etmesini sağlayan 'kente ait bir fırsat (çekici faktör)'tür. Araştırmacının raporunda belirttiği yapısal değişimler tamamen kırsal alanın kendi iç dinamikleriyle (tarım, miras, nüfus) ilgilidir.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki kavramların analiz edilmesi
Sorunun bizden 'kırsal alanın yapısındaki değişimleri' yani göç veren yerdeki 'itici faktörleri' bulmamızı ve bu kapsama girmeyen seçeneği işaretlememizi istediği belirlenir.
İtici faktörler köylerin (kırsalın) olumsuzlukları, çekici faktörler ise şehirlerin (kentselin) sunduğu avantajlardır.
2
Seçeneklerdeki faktörlerin itici (kırsal) veya çekici (kentsel) olarak sınıflandırılması
Makineleşme, nüfus artışı, arazilerin mirasla bölünmesi ve erozyon kırsal alanlarda yaşanan sorunlar iken; eğitim ve sağlık hizmetlerinin kalitesi kente ait bir özelliktir.
Göç olgusunu doğru analiz etmek için her faktörün ait olduğu mekânın tespit edilmesi gerekir.
3
Doğru yanıtın tespit edilmesi
Büyükşehirlerdeki eğitim ve sağlık hizmetlerinin niteliğinin kırsalın bir itici faktörü olmadığı, aksine kentin çekici faktörü olduğu sonucuna ulaşılır.
Soru bizden kırsal alana ait olmayan, diğer bir deyişle itici faktör kapsamında değerlendirilemeyecek unsuru sormaktadır.

Key Concept

İç göçlerde itici (kırsal) ve çekici (kentsel) faktörlerin mekânsal ayrımı

Hints

1
Soru kökünde 'kırsal alanın yapısındaki değişimler' ve 'itici faktörler' vurgulanmaktadır. İtici faktörler, insanların doğduğu yeri terk etmesine neden olan olumsuz şartlardır.
2
Seçenekleri değerlendirirken şu soruyu sorun: 'Bu özellik köyün/kırsalın bir sorunu mu, yoksa büyükşehrin sunduğu bir cazibe mi?'
3
Makineleşme, arazi bölünmesi, nüfus artışı ve erozyon kırsal alanlarda yaşanır. Ancak eğitim ve sağlık olanaklarının çeşitliliği kırsala değil, büyükşehirlere ait 'çekici' bir özelliktir.

Practice More

Türkiye'de mevsimlik (geçici) göç alan yerlerin sektörel özelliklerini (tarım, turizm, inşaat) eşleştirme çalışmaları yapınız.

Alternative Method

Zıtlık metoduyla çözülebilir: Göçün nedenlerini 'Köyden Kaçış Nedenleri' ve 'Şehre Yöneliş Nedenleri' olarak ikiye ayırın. Soruda 'Köyden Kaçış Nedeni OLMAYAN' seçenek istenmektedir.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question