Question

Difficulty: HardTürkiye'de Madenler

Türkiye'de maden işleme tesislerinin (metalurji) kuruluş yeri belirlenirken hammaddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık ve ulaşım (liman) olanakları gibi temel faktörler dikkate alınır. Bazı tesisler hammaddenin çıkarıldığı alanlara kurulurken, bazıları ise ağır tonajlı ürünlerin sevkiyatını kolaylaştırmak amacıyla liman kentlerine veya yüksek yakıt ihtiyacını karşılamak için enerji kaynağına yakın alanlara inşa edilmiştir.

Buna göre, aşağıda verilen maden işleme tesisi ve bu tesisin kuruluş yerinin belirlenmesindeki temel faktör eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Samsun Bakır İşletmesi - Ulaşım ve liman imkânları
  2. B
    Seydişehir Alüminyum Tesisleri - Hammadde kaynağına yakınlık
  3. İskenderun Demir-Çelik Fabrikası - Enerji kaynağına (taş kömürü) yakınlıkAnswer
  4. D
    Elazığ Ferrokrom Tesisleri - Hammadde kaynağına yakınlık

Answer

İskenderun Demir-Çelik Fabrikası'nın kuruluş yeri, enerji kaynağına yakınlık değil; ulaşım ve liman olanakları faktörü ile belirlenmiştir.
İskenderun Demir-Çelik Fabrikası (İSDEMİR), Türkiye'nin en büyük demir-çelik tesislerinden biridir. Bu tesisin Hatay'da kurulmasının temel nedeni, Sivas ve Malatya'dan gelen demirin ve dışarıdan ithal edilen taş kömürünün liman aracılığıyla kolayca taşınabilmesi ve üretilen mamulün deniz yoluyla pazarlanabilmesidir. Yani burada baskın faktör 'Ulaşım'dır. Enerji kaynağına (taş kömürü) yakınlık ise Karabük ve Ereğli tesisleri için geçerli olan temel faktördür.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'deki demir-çelik fabrikalarının yer seçim kriterlerini analiz et.
Demir-çelik üretiminde yüksek enerji (taş kömürü) ve ağır hammadde (demir) sevkiyatı gerekir.
Kuruluş yerleri ya enerjiye, ya hammaddeye ya da ulaşıma yakın olmalıdır.
2
Karabük, Ereğli ve İskenderun fabrikalarını karşılaştır.
Karabük ve Ereğli tesisleri Zonguldak taş kömürü havzasına (enerji) yakınken, İskenderun tesisi liman (ulaşım) avantajı nedeniyle kurulmuştur.
İskenderun'da ne demir cevheri ne de taş kömürü yatağı bulunmaktadır; her ikisi de dışarıdan getirilmektedir.
3
Diğer maden tesislerini (Bakır, Alüminyum, Krom) değerlendir.
Samsun'da bakır (ulaşım), Seydişehir'de alüminyum (hammadde) ve Elazığ'da krom (hammadde) eşleşmeleri doğrudur.
Bu tesislerin her biri Türkiye coğrafyasındaki sanayi yer seçimi ilkelerine uygun örneklerdir.

Key Concept

Maden İşleme Tesislerinin Yer Seçimi İlkeleri

Hints

1
Sanayi tesisleri ya hammaddenin yanına, ya enerji kaynağının yanına ya da ulaşımın kolay olduğu limanlara kurulur.
2
Demir-çelik fabrikalarımızdan Karabük ve Ereğli 'enerji' (kömür) odaklıdır; İskenderun'un ise en büyük özelliği liman kentidir.
3
İskenderun'da taş kömürü yatağı yoktur; enerji kaynağına yakınlık faktörü burada geçerli değildir.

Practice More

Türkiye'deki diğer metalurji tesislerini (Bor - Bandırma, Fosfat - Mazıdağı) benzer kriterlerle inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question