Question

Difficulty: Very hardCumhurbaşkanı Seçimi ve Nitelikleri

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanlığı seçim süreci, adaylık şartları ve seçimlerin sonuçlanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %10'unu almış olan siyasi partiler, Meclis dışından bir kimseyi Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilirler.
  2. B
    Cumhurbaşkanlığına aday gösterilen bir kimsenin milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması, kırk yaşını doldurmuş olması ve lisansüstü eğitimini tamamlamış olması anayasal bir zorunluluktur.
  3. C
    Cumhurbaşkanı seçilen milletvekilinin TBMM üyeliği ve varsa siyasi partisi ile ilişiği, seçim sonuçlarının kesinleştiği tarihte kendiliğinden sona erer.
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına tek adayın kalması durumunda yapılan referandumda, adayın seçilebilmesi için kayıtlı seçmen tam sayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyu vermesi gerekir.
  5. İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, birinci oylamadaki sıraya göre boşalan adaylığın ikame edilmesi suretiyle yapılır ve bu ikame süreleri seçim takviminde gösterilir.Answer

Answer

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, birinci oylamadaki sıraya göre boşalan adaylığın ikame edilmesi suretiyle yapılır ve bu ikame süreleri seçim takviminde gösterilir.
Doğru olan seçenek, ikinci oylamaya katılacak adaylardan birinin çekilmesi veya ölümü durumunda birinci oylamadaki sıralamaya göre bir sonraki adayın sürece dahil edileceğini ve bu durumun seçim takvimine işleneceğini ifade eden hükümdür. Bu kural, seçim meşruiyetini korumak için getirilen teknik bir güvencedir.

Step-by-Step Solution

1
Adaylık kriterlerini değerlendir
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler veya 100 bin seçmen aday gösterebilir.
Anayasa m. 101 uyarınca aday gösterme yetkisi bu üç gruba verilmiştir.
2
Seçilme yeterliliğini kontrol et
40 yaş, yükseköğrenim ve milletvekili seçilme yeterliliği gereklidir.
Anayasal nitelikler kümülatif olarak sağlanmalıdır.
3
Seçim turlarını ve çoğunluk türlerini analiz et
Her iki turda ve olası bir referandumda 'geçerli oyların salt çoğunluğu' (50%+150\% + 1) aranır.
Anayasa 'seçmen tam sayısı' gibi daha ağırlaştırılmış bir çoğunluk aramamaktadır.
4
Seçim sonuçlarının hukuki etkilerini incele
Milletvekilliği sona erer ancak parti üyeliği devam edebilir.
2017 anayasa değişikliği ile 'partili cumhurbaşkanlığı' sistemine geçilmiştir.
5
İkame (substitution) kuralını doğrula
İkinci tur adaylarından biri ölürse veya yeterliliğini kaybederse, ilk turdaki sıradaki aday gelir.
Seçim takviminin bu duruma göre güncelleneceği Anayasa m. 101'de açıkça belirtilmiştir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçim Usulü ve İkame Mekanizması

Practice More

Cumhurbaşkanlığı seçiminin sonuçlanamaması durumunda Meclis seçimlerinin de akıbetini ve 116. maddedeki 'seçimlerin yenilenmesi' usullerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question