Gazneli Devleti, Horasan, Afganistan ve Kuzey Hindistan gibi etnik çeşitliliğin çok yoğun olduğu bir coğrafyada hüküm sürmüştür. Sultan Mahmut döneminde Hindistan üzerine düzenlenen sefer ve Abbasi halifesinin himaye edilmesiyle devlet gücünün zirvesine ulaşmış, ancak Dandanakan Savaşı'ndaki yenilginin ardından çok kısa sürede dağılma sürecine girmiştir. Bu durumun, çağdaşı olan Karahanlı Devleti'nin daha homojen yapısıyla kıyaslandığında, Gaznelilerin aleyhine sonuçlanmasındaki temel yapısal faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİslamiyet'i kabul etmelerine rağmen ordu teşkilatında Onlu Sistem'i terk ederek tamamen ücretli yabancı askerlere yönelmeleri
- Halkın büyük çoğunluğunun Türk olmaması nedeniyle devlet ile toplum arasında ortak bir 'milli' aidiyetin kurulamaması ve devletin toplumsal tabandan mahrum kalmasıAnswer
- CÜlkenin 'doğu' ve 'batı' şeklinde ikili teşkilatla yönetilmesinin hanedan üyeleri arasında merkezi otoriteyi bölmesi
- DSultan unvanının kullanılmasıyla birlikte hükümdarın 'Kut' inancına dayalı dini ve siyasi meşruiyetini halk nezdinde tamamen kaybetmesi
- Eİkta sisteminin askeri disiplini bozması ve eyaletlerdeki valilerin merkezi otoriteye karşı özerklik kazanmasına yol açması
Answer
Gaznelilerin hızlı yıkılmasının temel nedeni, yönetici ve askeri sınıfın Türk, halkın ise farklı etnik kökenlerden gelmesi sonucu oluşan toplumsal doku uyuşmazlığıdır.
Gaznelilerde ordunun ve sarayın büyük ölçüde Türklerden oluşmasına karşın, halkın Fars, Hint ve Afgan gibi farklı unsurlardan meydana gelmesi, devlet ile toplum arasında ortak bir payda oluşmasını engellemiştir. Bu yapısal zayıflık, Dandanakan Savaşı'ndaki askeri mağlubiyetin ardından halkın devleti sahiplenmemesine ve devletin hızla parçalanmasına yol açan temel etkendir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Gaznelilerde Kozmopolit Yapı ve Devlet-Millet Kopukluğu
Hints
1
Gazneliler ile Karahanlılar arasındaki en büyük farkın toplumsal demografi (halkın yapısı) olduğunu hatırlayın.
Practice More
Karahanlılar ile Gaznelileri 'resmi dil' ve 'etnik homojenlik' açısından karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Alternative Method
Devletin resmi yazışmalarda Farsçayı, bilimde Arapçayı, orduda ise Türkçeyi kullanmasının yarattığı kültürel ayrışmanın, toplumun devlete olan bağlılığını nasıl etkilediği üzerinden de mantık yürütülebilir.
Estimated Time:1m 30s