Question

Difficulty: Very hardTürklerin İslamiyet'i Kabulü ve Talas Savaşı

Emeviler Dönemi'nde uygulanan ve Arap milliyetçiliğini esas alan "Mevali" politikasının, 750750 yılındaki Abbasi ihtilali ile yerini "Eşitlik" ve "Şuubiyye" anlayışına bırakması, Türklerin İslamiyet'e yönelik mesafeli tutumunu kırmıştır. Bu ideolojik dönüşümden kısa bir süre sonra, 751751 yılında Orta Asya'da Çin'in (Tang Hanedanı) batıya doğru ilerleyişini durdurmak amacıyla Abbasiler ile Karluk Türkleri arasında kurulan askeri ittifak, Talas Savaşı'nda tarihi bir zaferle sonuçlanmıştır.

Bu siyasi ve askeri gelişmelerin Türk-İslam tarihi üzerindeki etkileri değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu sürecin sonuçlarından biri olarak gösterilemez?

  1. A
    Abbasilerin ordu ve devlet teşkilatında Türklere görev vermeye başlamasıyla, Samerra gibi ordu şehirlerinin ve sınır güvenliği için Avasım eyaletlerinin oluşturulması
  2. B
    Müslümanların eline geçen kağıt üretim tekniklerinin Semerkant'ta kurulan imalathaneler aracılığıyla yaygınlaşarak İslam medeniyetinde bilimsel çalışmaların hız kazanması
  3. C
    İslamiyet'in Türk boyları arasında yayılmaya başlamasıyla birlikte, Türk devlet geleneğinin İslam kültürüyle sentezlenerek yeni bir medeniyet dairesinin kapılarının açılması
  4. D
    Karluk Türklerinin desteğiyle Çin ordusunun ağır bir yenilgiye uğratılması sonucunda, Orta Asya'nın Çinlileşme tehlikesinin kesin olarak ortadan kalkması
  5. Talas Savaşı'nın hemen ardından İslam dünyasındaki siyasi ve dini liderliğin Türklerin eline geçmesiyle, halifelik makamının Abbasilerden Karluk hükümdarlarına devredilmesiAnswer

Answer

Talas Savaşı'nın ardından halifelik makamının Türklere devredildiği bilgisi yanlıştır; bu süreç ancak Osmanlı Dönemi'nde tamamlanmıştır.
Talas Savaşı (751751), Türklerin İslamiyet'i kitleler halinde kabul etmesine ve İslam medeniyetine askeri/idari katkı sağlamasına zemin hazırlamış olsa da, bu süreç halifelik makamının derhal Türklere geçmesi sonucunu doğurmamıştır. Abbasiler halifeliği sürdürmüş, Türkler ise ancak 1111. yüzyıldan itibaren Selçuklular ile 'İslam dünyasının koruyuculuğunu' üstlenmiş, halifelik makamı ise 1616. yüzyılda Osmanlılara geçmiştir. Dolayısıyla siyasi ve dini liderliğin hemen devredildiği yargısı tarihsel bir yanılgıdır.

Step-by-Step Solution

1
Emevi ve Abbasi yönetim anlayışları arasındaki farkı analiz et.
Emevilerin Arap milliyetçiliği (Mevali) Türkleri uzaklaştırırken, Abbasilerin eşitlikçi politikası Türklerin İslam'a yaklaşmasını sağlamıştır.
Türklerin neden Talas Savaşı'nda Abbasilerin yanında yer aldığını ve sonrasında İslamiyet'i benimsediğini anlamak için bu ideolojik değişim temeldir.
2
Talas Savaşı'nın askeri ve jeopolitik sonuçlarını değerlendir.
Çin'in Orta Asya hakimiyeti sona ermiş ve bölge Müslümanlaşma sürecine girmiştir.
Savaşın bölgenin dini ve kültürel haritasını nasıl değiştirdiğini saptamak gerekir.
3
Savaşın kültürel transfer (kağıt) ve idari yapı (Samerra/Avasım) üzerindeki etkilerini kontrol et.
Kağıt üretimi Semerkant'ta başlamış, Türkler Abbasi ordusunda yer alarak özel şehirlere yerleştirilmiştir.
Seçeneklerdeki doğru bilgileri elemek ve yanlış olanı bulmak için kapsamlı sentez yapılır.
4
Halifelik ve siyasi liderlik tarihini gözden geçir.
Halifelik 15171517 yılına kadar Abbasilerde ve Memlüklerin korumasında kalmıştır; Talas Savaşı'ndan hemen sonra bir devir söz konusu değildir.
Kronolojik ve siyasi hataları tespit ederek yanlış yargıyı belirlemek için gereklidir.

Key Concept

Talas Savaşı'nın Çok Boyutlu Sonuçları ve Siyasi Liderlik Kronolojisi

Hints

1
Soruda 'söylenemez' olanı bulmanız istendiği için Türklerin halifeliği ne zaman ve hangi şartlarda aldığını hatırlayın.
2
Talas Savaşı sonrasında Türkler Abbasilerin içinde önemli mevkilere gelmişlerdir ancak devletin başındaki hanedan değişmemiştir.
3
Halifelik makamının Türk hanedanlarına geçişi Osmanlı Devleti'nin Mısır Seferi ile gerçekleşmiştir, bu da Talas Savaşı'ndan yaklaşık 766 yıl sonradır.

Practice More

Bu konudan sonra Karahanlılar Devleti'nin kuruluşu ve İslamiyet'i resmi din olarak kabul etme sürecini incelemek, Türk-İslam sentezinin kurumsallaşmasını anlamanıza yardımcı olacaktır.

Alternative Method

Eleme yöntemiyle ilerleyerek; kağıt (kültürel), Çin ilerleyişi (siyasi), Samerra (askeri) gibi kesin doğru bilgileri elediğinizde liderlik devrine dair kronolojik hatayı kolayca görebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question