Question

Difficulty: Very hardCumhurbaşkanlığına Vekalet

Cumhurbaşkanlığı teşkilat yapısında aşağıdaki tabloda belirtilen üç adet Cumhurbaşkanı yardımcısı görev yapmaktadır:

YardımcıYaşAtanma Tarihi
(A)66661515 Temmuz 20242024
(B)58581010 Haziran 20232023
(C)49492020 Ocak 20252025

Cumhurbaşkanı, resmi bir dış ziyaret için yurt dışına çıkmadan önce kendisine vekalet etmesi amacıyla en genç yardımcısı olan (C)'yi resmen görevlendirmiştir. Ancak Cumhurbaşkanı yurt dışındayken hayatını kaybetmiş ve makam boşalmıştır. Cumhurbaşkanının görev süresinin tamamlanmasına henüz 22 yıldan fazla bir süre bulunmaktadır.

Bu olay silsilesi sonucunda, 19821982 Anayasası ve ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri uyarınca vekalet görevi ve seçim süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Vekalet görevi, halihazırda görevlendirilmiş olan (C) tarafından yürütülmeye devam eder ve makamın boşaldığı günden itibaren 4545 gün içinde seçim yapılır.
  2. Vekalet görevi yaşça en büyük yardımcı olan (A)'ya geçer ve makamın boşaldığı günden itibaren 4545 gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır.Answer
  3. C
    Cumhurbaşkanlığı makamı ölüm nedeniyle boşaldığı için vekalet görevi otomatik olarak TBMM Başkanı'na geçer ve seçim süreci Meclis tarafından başlatılır.
  4. D
    Vekalet görevi, atanma tarihi itibarıyla en kıdemli olan (B)'ye geçer ve makamın boşaldığı günden itibaren 6060 gün içinde seçim yapılır.
  5. E
    Vekalet görevi yaşça en büyük yardımcı olan (A)'ya geçer; ancak makam yurt dışındayken boşaldığı için seçim takvimi 6060 günlük sürece tabi olur.

Answer

Vekalet görevi yaşça en büyük yardımcı olan (A)'ya geçer ve makamın boşaldığı günden itibaren 4545 gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır.
Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa veya başka bir nedenle boşalması durumunda, yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar 'en yaşlı' Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder. Olayda en yaşlı yardımcı 6666 yaşındaki (A) olduğu için vekalet ona geçer. Ayrıca genel seçimlere 11 yıldan fazla süre kaldığı için Anayasa uyarınca seçimlerin 4545 gün içinde yapılması zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki durumun niteliğini belirlemek.
Olay başlangıçta bir 'geçici ayrılma' (yurt dışı ziyareti) iken, ölümle birlikte 'makamın boşalması' (vakans) durumuna dönüşmüştür.
Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca geçici ayrılma ve makamın boşalması farklı hukuki kurallara tabidir.
2
Vekalet edecek kişiyi tespit etmek.
Geçici ayrılmada Cumhurbaşkanı'nın görevlendirdiği kişi (C) vekil iken; makamın boşalması durumunda 1 Sayılı CBK uyarınca 'en yaşlı' yardımcı (A) vekil olur.
1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında CBK'nın 16. maddesi, boşalma halinde en yaşlı yardımcının vekalet edeceğini açıkça hükme bağlamıştır.
3
Seçim takvimini hesaplamak.
Genel seçimlere 11 yıldan fazla süre (22 yıldan fazla olduğu belirtilmiş) kaldığı için seçim 4545 gün içinde yapılır.
Anayasa md. 106/4: 'Makamın boşalması halinde... genel seçime bir yıldan fazla zaman kalmışsa... kırkbeş gün içindeki son Pazar günü seçim yapılır.'

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı vekaletinde 'geçici ayrılma' ile 'makamın boşalması' arasındaki kural farkı ve yaş kriteri.

Hints

1
Cumhurbaşkanı'nın yurt dışına çıkması 'geçici ayrılma', ölmesi ise 'makamın boşalması'dır. Bu iki durumun vekalet kuralları birbirinden farklıdır.
2
Makamın boşalması durumunda kimin vekalet edeceği 11 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirlenmiştir ve burada 'yaş' kriteri ön plandadır.
3
Boşalma halinde 'en yaşlı' yardımcı vekil olur. Seçim süresi ise genel seçimlere kalan süreye göre 4545 veya 6060 gün olarak değişir.

Practice More

Cumhurbaşkanı makamının boşalması durumunda genel seçimlere 11 yıldan az süre kalmış olsaydı seçim takviminin nasıl değişeceğini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question