Question

Difficulty: HardTürk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

Türk-İslam devletlerinde adli teşkilatın işleyişi ve ordu ile olan hiyerarşik bağı dikkate alındığında; 'Kadıleşker' (Kazasker) ve 'Emir-i Dad' makamlarının yetki alanları ile ilgili aşağıda yapılan değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kadıleşker, sadece ordu mensupları arasındaki örfi davalara bakmakla yükümlü olup idari bakımdan Emir-i Dad'a bağlı olarak çalışır.
  2. Emir-i Dad, örfi yargı sisteminin uygulanmasından sorumlu en üst düzey yetkili iken; Kadıleşker, ordu içerisindeki şer'i meselelerin çözümünden ve askeri hukuktan sorumludur.Answer
  3. C
    Kadıleşker, Divan-ı Mezalim'in doğal başkanı olarak görev yapar ve eyaletlerdeki tüm mülki idarecilerin yargılanma süreçlerini tek başına yönetir.
  4. D
    Emir-i Dad, İslamiyet öncesi Türk devletlerindeki 'Tarkan' unvanlı komutanların hukuk alanındaki devamı olup sadece gayrimüslim tebaanın davalarına bakar.
  5. E
    Kadıleşker, Türk-İslam devletlerindeki dini otoritenin başı olup Osmanlı Devleti'ndeki Şeyhülislamlık makamının birebir karşılığıdır.

Answer

Emir-i Dad'ın örfi hukuktan, Kadıleşker'in ise askeri-şer'i hukuktan sorumlu olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Türk-İslam devletlerinde hukuk sistemi uzmanlaşmış bir yapıya sahiptir. Emir-i Dad, örfi hukukun başı olup idari ve geleneksel yasaların uygulanmasını denetler. Kadıleşker ise 'ordu kadısı' demektir ve askeri sınıfa ait şer'i meseleleri karara bağlar. Bu ayrım, hem askeri disiplinin korunmasını hem de şer'i kuralların ordu içinde uygulanmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Türk-İslam devletlerindeki hukuk ayrımını analiz etme
Hukukun Şer'i (dini) ve Örfi (geleneksel/idari) olarak iki ana kolda toplandığı saptanır.
Bu ayrım, görevli memurların yetki alanlarını belirleyen temel kıstastır.
2
Emir-i Dad makamının görevini tanımlama
Emir-i Dad'ın örfi yargının başında olduğu ve hükümdarın örfi yargı yetkisini temsil ettiği sonucuna ulaşılır.
Örfi hukuk, devletin bekası ve düzeniyle ilgili meseleleri kapsar.
3
Kadıleşker (Kazasker) makamının görevini tanımlama
Kadıleşker'in ordu mensupları arasındaki şer'i davalara (miras, evlenme, alacak-verecek vb.) bakmakla görevli olduğu belirlenir.
Askeri sınıfın kendi içindeki şer'i işleyişi sivil kadılardan ayrı bir uzmanlık gerektirir.

Key Concept

Türk-İslam Hukukunda Şer'i-Örfi Yargı Ayrımı ve Askeri Hukuk Görevlileri

Practice More

Selçuklu ve Karahanlı adli sistemindeki 'Kadıü'l-Kudat' (Başkadı) makamının yetkilerini Kadıleşker ile kıyaslayarak çalışabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question