Question

Difficulty: Very hardTürk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

Türk-İslam devletlerinde, özellikle Büyük Selçuklular'da adalet teşkilatı oldukça sistemli ve çok katmanlı bir yapıya sahipti. Bu yapıda yer alan bir görevli; örfi mahkemelere başkanlık etmesinin yanı sıra, sultanın başkanlık ettiği Divan-ı Mezalim’de alınan kararları uygulamakla (infaz) yükümlüydü. Ayrıca bu görevli, kamu düzenini bozan veya görevini kötüye kullanan en üst düzey devlet memurlarını, hatta hanedan mensubu melikleri dahi yargı önüne çıkarma ve tutuklama yetkisine sahipti. Metinde görev ve yetkileri belirtilen bu görevli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kadılkudat
  2. Emir-i DadAnswer
  3. C
    Sahib-i Şurta
  4. D
    Kadı-i Leşker
  5. E
    Müşrif-i Memalik

Answer

Türk-İslam devletlerinde örfi yargıdan sorumlu olan, yüksek yargı kararlarını infaz eden ve üst düzey idari denetim yetkisi bulunan görevli Emir-i Dad'dır.
Emir-i Dad, Büyük Selçuklular başta olmak üzere Türk-İslam devletlerinde örfi yargı mekanizmasının en üst yetkilisidir. Sadece mahkemeye başkanlık etmekle kalmaz, aynı zamanda hükümdarın başkanlık ettiği Divan-ı Mezalim'de alınan kararların uygulanmasını sağlar. Devletin asayişini tehdit eden üst düzey yöneticileri ve hanedan üyelerini dahi tutuklayabilme yetkisi, onun hukuk sistemindeki denetleyici ve yürütücü gücünü gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Hukuk dallarının ayrımını yapın.
Sistem Şer'i (dini) ve Örfi (geleneksel/idari) olarak ikiye ayrılır.
Soruda bahsedilen 'idari denetim' ve 'üst düzey görevli yargılaması' örfi hukuk alanına girer.
2
Görevlilerin yetki alanlarını karşılaştırın.
Kadılkudat dini alanın başıdır; Emir-i Dad ise örfi alanın başıdır.
Kadıların idari personeli tutuklama gibi bir icra yetkisi yoktur.
3
Divan-ı Mezalim ile olan ilişkiyi kurun.
Emir-i Dad, bu yüksek mahkemenin savcısı ve icra memuru gibi çalışır.
Kararların uygulanması (infaz) Emir-i Dad'ın sorumluluğundadır.
4
Doğru terimi belirleyin.
Emir-i Dad.
Tüm belirtilen özellikler (örfi başkanlık, infaz yetkisi, yüksek memur tutuklama) bu makama aittir.

Key Concept

Türk-İslam Devletlerinde Adalet Sistemi ve Emir-i Dad'ın Yetkileri

Hints

1
Bu görevli 'örfi hukuk' sisteminin en üst temsilcisidir.

Practice More

Divan-ı Mezalim'in görevlerini ve hangi suçlara baktığını tekrar etmek bu kavramı pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question