Question

Difficulty: HardLaiklik

Şer’iyye ve Evkaf Vekâletinin kaldırılarak yerine Diyanet İşleri Başkanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğünün kurulması, Türk inkılap tarihindeki en stratejik kurumsal dönüşümlerden biridir. Bu düzenlemenin laikleşme süreci ve devlet teşkilatlanması üzerindeki etkileri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Bakanlar Kurulu içerisinde din işlerinden sorumlu bir 'vekil' bulunması uygulamasına son verilmiştir.
  2. B
    Din hizmetlerinin siyasetin dışında, devletin denetimi ve gözetimi altında bir kamu hizmeti olarak yürütülmesi amaçlanmıştır.
  3. Şer’iyye Mahkemelerinin tüm yetki ve sorumlulukları yeni kurulan Diyanet İşleri Başkanlığına devredilmiştir.Answer
  4. D
    Yürütme organı üzerindeki dinsel vesayet makamı kaldırılarak, yasama ve yürütme erklerinin dinsel dogmalardan arındırılmasının önü açılmıştır.
  5. E
    Vakıf müessesesi dini bir otoritenin yönetiminden alınarak merkezi idarenin kontrolüne ve kamu yararına uygun hale getirilmiştir.

Answer

Şer’iyye Mahkemelerinin yetkilerinin Diyanet İşleri Başkanlığına devredildiği ifadesi söylenemez.
Doğru cevap olan ifade tarihsel olarak yanlıştır çünkü laikleşme süreci yargı yetkisinin dinsel kurumlardan tamamen alınmasını gerektirir. 19241924 yılında Şer’iyye ve Evkaf Vekâleti kaldırıldığında din hizmetleri idari bir yapı olan Diyanet İşleri Başkanlığına devredilmiştir ancak şer'i mahkemeler (yargı) bu kapsamda değildir. Şer'i mahkemeler kısa bir süre sonra çıkarılan ayrı bir kanunla (88 Nisan 19241924) kapatılmış ve hukuk birliği sağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Reformun niteliğini analiz etme
Şer’iyye ve Evkaf Vekâleti'nin kaldırılması idari ve yürütme ile ilgili bir düzenlemedir.
Vekalet (Bakanlık) düzeyindeki dinsel temsilin kaldırılması laiklik yolunda atılan siyasi bir adımdır.
2
Kurumların görev dağılımını inceleme
Din hizmetleri Diyanet'e, vakıf yönetimi Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne geçmiştir.
Bu ayrım, dinin siyaset ve ekonomi üzerindeki doğrudan kurumsal etkisini sınırlamayı amaçlar.
3
Yargı organlarının durumunu sorgulama
Diyanet İşleri Başkanlığı idari bir birimdir; yargı (mahkeme) yetkisi yoktur.
Laik devlet sisteminde yargı yetkisi bağımsız ve sivil mahkemelere aittir; Şer’iyye mahkemeleri ayrı bir düzenleme ile kapatılarak yetkileri adli mahkemelere devredilmiştir.

Key Concept

Laiklik kapsamında kurumsal ve hukuksal ayrım (İdari vs. Yargısal Yetki)

Hints

1
Kurumların 'idari' (yönetimsel) ve 'yargısal' (mahkeme) görevleri arasındaki farka odaklanın.

Practice More

Şer'iyye Mahkemelerinin kapatılması ve Hukuk Birliği (Tevhid-i Mehakim) konularını inceleyerek laikleşmenin hukuk boyutunu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics