Question

Difficulty: Very hardCumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu

Türkiye Cumhuriyeti'nin 19821982 Anayasası ile düzenlenen mevcut hükümet sisteminde, yürütme erkinin başı olan Cumhurbaşkanının görevleriyle ilgili suç işlediği iddiasıyla yürütülen Meclis soruşturması prosedürü ve bu süreçteki hukuki kısıtlamalar hakkında aşağıdaki teknik bilgilerden hangisi anayasal bir kuraldır?

  1. Hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, bu süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine dair bir karar alamaz.Answer
  2. B
    Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla Meclis soruşturması açılabilmesi için üye tamsayısının beşte üçünün (360360 milletvekili) yazılı önerge vermesi zorunludur.
  3. C
    Soruşturma komisyonu, Meclis Başkanı tarafından her siyasi parti grubundan üçer milletvekilinin doğrudan görevlendirilmesiyle kurulan on beş kişilik bir heyettir.
  4. D
    Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divan'a sevk edilen Cumhurbaşkanının tüm yürütme yetkileri, yargılama süreci tamamlanana kadar Cumhurbaşkanı Yardımcısına devredilir.
  5. E
    Soruşturma komisyonunun raporu Genel Kurulda görüşüldükten sonra, üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) gizli oyu ile Yüce Divan'a sevk kararı alınır.

Answer

Anayasa uyarınca hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, bu süreç içerisinde seçimlerin yenilenmesine karar veremez.
Doğru ifade, 19821982 Anayasası'nın 105105. maddesinde açıkça belirtilen 'Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçim kararı alamaz' hükmüne dayanmaktadır. Bu düzenleme, hakkında meclis denetimi başlatılmış bir yürütme başının, yasama organını feshederek bu süreçten kaçınmasını engelleyen bir güvenlik mekanizmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Önerge ve Karar Yeter Sayılarının Analizi
Soruşturma önergesi için 301301, açılması için 360360, Yüce Divan'a sevk için 400400 kabul oyu gerektiğini belirle.
Sürecin hangi aşamasında hangi sayısal eşiğin gerekli olduğunu saptamak hatalı seçenekleri elemek için ön koşuldur.
2
Soruşturma Komisyonunun Kurulma Yöntemini İnceleme
Komisyonun 1515 üyeden oluştuğunu ve üyelerin parti gruplarının adayları arasından kura ile seçildiğini doğrula.
Üyelerin doğrudan atama yoluyla değil, kura ve temsil esasına göre belirlendiğini anlamak gerekir.
3
Sürecin Cumhurbaşkanının Yetkileri Üzerindeki Etkisini Değerlendirme
Soruşturma açılması kararının (en az 360360 oy ile), Cumhurbaşkanının Meclis'i feshetme (seçimleri yenileme) yetkisini askıya aldığını tespit et.
19821982 Anayasası'nın 105105. maddesindeki bu özel kısıtlama, soruşturma baskısı altındaki yürütmenin yasama organını etkisiz hale getirmesini engellemeyi amaçlar.
4
Yargılama Sonucunun Görev Statüsüne Etkisini Kontrol Etme
Sadece 'seçilmeye engel bir suçtan' mahkûmiyetin görevi kendiliğinden sona erdirdiğini belirle.
Her türlü mahkûmiyetin değil, sadece belirli nitelikteki suçların görevden düşürmeye neden olduğunu ayırt etmek önemlidir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Seçim Kararı Alma Yasağı

Hints

1
Cumhurbaşkanının Meclis soruşturması sürecinde yetkilerinin kısıtlanıp kısıtlanmadığını, özellikle yasama organına yönelik 'seçimleri yenileme' yetkisini düşünün.

Practice More

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar için uygulanan Meclis soruşturması usulü ile Cumhurbaşkanı için uygulanan usul arasındaki farkları karşılaştırınız.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question