1924 Anayasası'nda (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) benimsenen devlet modeline göre; yasama ve yürütme güçlerinin kaynağı TBMM'de toplanmış, ancak bu güçlerin kullanılışı bakımından "görevler ayrılığı" esası kabul edilmiştir. Bu sistemde Meclis, hükümeti (Bakanlar Kurulu) istediği zaman denetleyebilir ve düşürebilirken; yürütme organının Meclis'i feshetme ve seçimleri yenileme yetkisi bulunmamaktadır.
Buna göre, 1924 Anayasası'nda yürütme organının Meclis karşısındaki bu zayıf ve bağımlı durumu aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?
- Kuvvetler birliği ve Meclis'in üstünlüğü ilkesinin muhafaza edilmesiAnswer
- BTam parlamenter sistemin ve denge-denetleme mekanizmasının kurulması
- CAnayasa Mahkemesi'nin yasama işlemlerini denetleme yetkisine sahip olması
- DÇift meclisli yasama yapısı sayesinde güçlerin paylaştırılması
- ECumhurbaşkanının halk tarafından seçilerek meşruiyet kazanması
Answer
1924 Anayasası'ndaki güçler dengesinin Meclis lehine olması, kuvvetler birliği ve Meclis'in üstünlüğü ilkesinin bir sonucudur.
Doğru cevap olan ifade, 1924 Anayasası'nın temel karakterini yansıtır. Bu anayasada egemenliğin tek temsilcisi TBMM'dir. Yasama yetkisini Meclis doğrudan kullanırken, yürütme yetkisini kendi içinden çıkardığı bir kurul vasıtasıyla kullanır. Meclis'in hükümeti düşürebilmesi ancak hükümetin Meclis'i feshedememesi, 'kuvvetler birliği' anlayışının ve Meclis'in mutlak üstünlüğünün korunmaya devam edildiğinin en somut kanıtıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Karma Hükümet Sistemi (Kuvvetler Birliği + Görevler Ayrılığı)
Hints
1
1924 Anayasası, güçlerin tek bir merkezde (Meclis'te) toplandığı ancak uygulama aşamasında paylaşıldığı bir sistemdir.
2
Hükümetin Meclis'i feshetme yetkisinin olmaması, Meclis'in yürütmeden daha 'üstün' bir konumda olduğunu gösterir.
3
Bu sistemde yasama, yürütme ve yargı güçlerinin kaynağı milleti temsil eden TBMM'dir (Kuvvetler Birliği).
Practice More
1924 Anayasası'nda 1928, 1934 ve 1937 yıllarında yapılan laikleşme ve demokratikleşme adımlarını gözden geçiriniz.
Alternative Method
Hükümet sistemlerini karşılaştırırken; eğer bir taraf diğerini düşürebiliyor ama kendisi feshedilemiyorsa, orada bir 'Kuvvetler Birliği' veya 'Meclis Üstünlüğü' olduğunu hatırlayarak sonuca gidebilirsiniz.
Estimated Time:50s