Question

Difficulty: HardTürkiye'de Ulaşım Sistemleri

Türkiye'de ulaşım sistemlerinin mekânsal dağılışı ve yapısal özellikleri üzerinde yer şekillerinin (topografya) belirleyici bir etkisi bulunmaktadır. Dağların uzanış doğrultusu, yükselti değerleri ve engebe durumu; ulaşım ağlarının yönünü, yol yapım maliyetlerini ve limanların art bölgeleriyle olan etkileşimini şekillendirmiştir. Bu etkileşim göz önüne alındığında, Türkiye'nin ulaşım coğrafyasıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Karadeniz ve Akdeniz kıyı kuşağında dağların kıyıya paralel uzanması, kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşımın sınırlı sayıda geçit ve tünelle sağlanmasına neden olmuştur.
  2. B
    Ege Bölgesi'nde dağların denize dik uzanması ve graben alanlarının bulunması, demir yolu ve kara yolu ağlarının iç kesimlere daha düşük maliyetle ulaşmasını sağlamıştır.
  3. C
    Türkiye'de yer şekillerinin genel uzanış doğrultusu nedeniyle kuzey-güney yönlü yol yapım maliyetleri, doğu-batı yönlü maliyetlere oranla genellikle daha yüksektir.
  4. Kuzey Anadolu Dağları'nın kıyıya paralel ve aşılması güç bir bariyer oluşturması nedeniyle Karadeniz limanlarının hiçbirinin iç kesimlerle demir yolu bağlantısı bulunmamaktadır.Answer
  5. E
    Samsun limanının Karadeniz'deki diğer limanlara göre daha gelişmiş bir hinterlanda sahip olmasında, Canik Dağları'nın yükseltisinin az olması ve kıyıdan daha içeride başlaması etkilidir.

Answer

Karadeniz limanlarının hiçbirinin iç kesimlerle demir yolu bağlantısı bulunmadığını savunan ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü Karadeniz limanlarının tamamı demir yolu bağlantısından yoksun değildir. Samsun limanı, Canik Dağları'nın ulaşımı daha az engellemesi sayesinde, Zonguldak limanı ise taş kömürü havzası nedeniyle demir yolu ağına bağlanmıştır. Bu nedenle 'hiçbirinin bağlantısı yoktur' genellemesi coğrafi gerçeklerle bağdaşmaz.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'deki dağların genel uzanış doğrultusunu ve bunun ulaşıma etkisini analiz etme.
Dağlar genellikle doğu-batı yönünde uzanır, bu da kuzey-güney yönünde ulaşım engelleri (dağ sıraları) yaratır.
Topografyanın ulaşım hatları üzerindeki baskın etkisini belirlemek için.
2
Kıyı bölgelerindeki demir yolu ağının varlığını kontrol etme.
Samsun (Canik Dağları'nın elverişliliği sayesinde) ve Zonguldak (kömür taşımacılığı için) limanlarının demir yolu bağlantısı olduğu tespit edilir.
Genel kuralların (Karadeniz'de ulaşımın zorluğu) istisnalarını bilmek, KPSS düzeyindeki çeldiricileri elemek için gereklidir.
3
Hinterland ve yer şekilleri ilişkisini değerlendirme.
Samsun'un hinterlandının geniş olması ve Ege limanlarının avantajı, yer şekillerinin uzanış ve yükseltisiyle doğrudan ilişkilidir.
Seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek için.

Key Concept

Yer Şekillerinin Ulaşım Ağları ve Hinterland Üzerindeki Etkisi

Hints

1
Türkiye'de ulaşım ağlarının yönünü belirleyen en temel faktör dağların uzanış doğrultusudur.
2
Karadeniz ve Akdeniz limanlarının çoğunun hinterlandı dardır, ancak bazı istisnai şehirler demir yolu bağlantısı sayesinde daha geniş bir alana hizmet eder.
3
Samsun ve Zonguldak'ın ulaşım imkanlarını diğer Karadeniz illeriyle karşılaştırın; bu şehirlerde demir yolu hattı var mıdır?

Practice More

Antalya, Muğla, Trabzon ve Sinop gibi illerin neden demir yolu ağına sahip olmadığını yer şekilleri üzerinden analiz ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question