Türkiye’de dış kuvvetler ve süreçler yer şekillerinin gelişimini sürekli olarak etkiler. Aşağıdaki tabloda Türkiye’nin iki farklı bölgesinde baskın olan doğal süreçler ve bu süreçleri hazırlayan koşullar verilmiştir:
| Özellik | Bölge | Bölge |
|---|---|---|
| Hakim Süreç | Toprak Erozyonu | Heyelan (Kütle Hareketleri) |
| Toprak Yapısı | Kumlu ve Kırıntılı | Killi ve Kayganlaşabilen |
| Yağış Durumu | Yetersiz ve Düzensiz | Bol ve Düzenli |
| Temel Tetikleyici | Rüzgar ve Yüzey Akışları | Suya Doygunluk ve Eğim |
Bu tablo ve Türkiye’nin coğrafi özellikleri dikkate alındığında, erozyon ve heyelan süreçleriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?
- Abölgede bitki örtüsünün seyrekliği, rüzgar erozyonunun şiddetini artıran temel doğal faktörlerden biridir.
- Bbölgede görülen kütle hareketlerinde, tabakaların eğim doğrultusunda uzanması süreci hızlandırıcı bir etki yapar.
- Cbölgede erozyonla mücadele için yapılacak ağaçlandırma çalışmaları, toprağın yüzeyden süpürülmesini büyük oranda engeller.
- bölgede bitki örtüsünün gür olması, toprağın kütle hâlinde kaymasını kesin olarak engelleyen en etkili yöntemdir.Answer
- EHer iki süreçte de arazinin topoğrafik özellikleri ve yağış karakteristiği sürecin dağılışı üzerinde belirleyici rol oynar.
Answer
İkinci bölgede bitki örtüsünün gür olmasının heyelanı kesin olarak engelleyen en etkili yöntem olduğu çıkarımı yanlıştır.
Heyelan, toprağın kütle hâlinde, genellikle suya doygun killi bir tabaka üzerinde kayması olayıdır. Karadeniz gibi gür bitki örtüsüne sahip alanlarda bile şiddetli heyelanların yaşanması, bitki örtüsünün bu süreci durdurmada 'kesin çözüm' olmadığını gösterir. Heyelanla mücadelede en etkili yöntemler drenaj kanalları açarak suyu tahliye etmek ve istinat duvarları ile zemini desteklemektir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Erozyon ve Heyelan Arasındaki Farklar
Hints
1
Erozyon ile heyelanın hangi derinliklerde gerçekleştiğini düşünün.
2
Bir ormanda devasa bir yamacın üzerindeki ağaçlarla birlikte kaydığı görüntüleri hatırlayın.
3
Bitki örtüsü toprağın üstünü korur ama heyelan ana kayanın üzerindeki tabakaların bütünüyle hareketidir.
Practice More
Heyelan riskini azaltmak için kullanılan 'drenaj' ve 'istinat' kavramlarının mekanizmalarını inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Bölgeleri eşleştirerek gidin: I. Bölge (İç Anadolu - Erozyon - Kurak), II. Bölge (Karadeniz - Heyelan - Nemli). Karadeniz'de orman çok olmasına rağmen heyelan da çoktur, bu da ormanın heyelanı engelleyemediğinin kanıtıdır.
Estimated Time:1m 40s