Question

Difficulty: Very hard1961 Anayasası

1961 Anayasası'nın 1971 ve 1973 yıllarında uğradığı kapsamlı değişikliklerden önceki özgün metni (ilk hali) dikkate alındığında, temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması rejimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasında sadece "hakkın özü" güvencesine yer verilmiş, ancak sınırlama sebeplerinin kanunda açıkça gösterilmesi zorunluluğu getirilmemiştir.
  2. Anayasa'da genel bir sınırlama maddesine yer verilmemiş; hakların ancak ilgili maddelerinde belirtilen özel sebeplerle ve hakkın özüne dokunulmaksızın kanunla sınırlanabileceği esası benimsenmiştir.Answer
  3. C
    Yürütme organına, kamu düzeninin bozulduğu durumlarda temel hakları kanun hükmünde kararname ile sınırlama yetkisi ilk kez bu Anayasa'nın özgün metniyle tanınmıştır.
  4. D
    Temel hak ve hürriyetlerin korunmasında liberal bir yaklaşım sergilenmiş olsa da, Anayasa'nın başlangıç kısmında belirtilen ilkeler tüm haklar için ortak "genel sınırlama" sebebi kabul edilmiştir.
  5. E
    1924 Anayasası'ndaki "kanunun çizdiği sınır" ilkesi aynen korunmuş, ancak hakların sınırlandırılması konusunda yasama organına verilen sınırsız takdir yetkisi Danıştay denetimine tabi tutulmuştur.

Answer

Anayasa'da genel bir sınırlama maddesine yer verilmemiş; hakların ancak ilgili maddelerinde belirtilen özel sebeplerle ve hakkın özüne dokunulmaksızın kanunla sınırlanabileceği esası benimsenmiştir.
1961 Anayasası'nın 1961-1971 yılları arasındaki özgün hali, Türk anayasa tarihinin en liberal dönemidir. Bu dönemde 'genel sınırlama' (Anayasa'nın genelinde her hak için geçerli olan kısıtlama sebepleri) bulunmamaktaydı. Bir hakkın sınırlanabilmesi için mutlaka o hakkın kendi maddesinde 'özel bir sınırlama sebebi' bulunması, bu sınırlamanın kanunla yapılması ve sınırlamanın 'hakkın özüne' (hakkı kullanılmaz hale getirecek müdahalelere) dokunmaması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
1961 Anayasası'nın 1971 öncesi koruma felsefesini analiz etme
Anayasanın oldukça liberal ve hak odaklı olduğu belirlendi.
1961 Anayasası, 1924 dönemindeki yasama üstünlüğüne karşı hakları güvence altına almayı hedeflemiştir.
2
Sınırlama türlerini (Genel vs. Özel) karşılaştırma
Özgün metinde 'Genel Sınırlama' maddesinin bulunmadığı hatırlatıldı.
Genel sınırlama nedenleri (kamu düzeni, genel ahlak vb. başlıklar altında tüm hakları kapsayan kısıtlamalar) ancak 1971 değişiklikleri ile sisteme girmiştir.
3
Güvence mekanizmalarını inceleme
'Hakkın özüne dokunma yasağı' ve 'kanunla sınırlama' ilkeleri teyit edildi.
Bu ilkeler, demokratik hukuk devletinin ve 1961 Anayasası'nın temel taşlarıdır.

Key Concept

1961 Anayasası'nda Temel Hakların Sınırlandırılması Rejimi
Estimated Time:2m 0s
Rate this question