Question

Difficulty: HardDağılma Dönemi (1792-1922)

Osmanlı Devleti'nin kendi egemenlik haklarını kullanarak Rusya ile imzaladığı Hünkâr İskelesi Antlaşması (18331833), Boğazlar'ın statüsünü Avrupalı devletlerin müdahalesine açık hale getirmiştir. 18411841 Londra Boğazlar Sözleşmesi ile bu durumun çok taraflı bir zemine taşınması, Osmanlı Devleti açısından öncelikle aşağıdakilerden hangisine yol açmıştır?

  1. Boğazlar'ın uluslararası bir statü kazanarak Osmanlı'nın tek taraflı tasarruf yetkisinin sona ermesineAnswer
  2. B
    Karadeniz'in askerden arındırılarak tamamen tarafsız bir statüye kavuşturulmasına
  3. C
    Boğazlar'ın yönetiminin uluslararası bir komisyona devredilerek egemenliğin yitirilmesine
  4. D
    Osmanlı Devleti'nin ilk kez bir Avrupa devleti sayılarak toprak bütünlüğünün garanti edilmesine
  5. E
    Rusya'nın Boğazlar üzerindeki öncelikli haklarının tüm Avrupa devletlerince tanınmasına

Answer

Boğazlar'ın uluslararası bir statü kazanarak Osmanlı'nın tek taraflı tasarruf yetkisinin sona ermesi
Doğru yanıt, Boğazlar'ın artık Osmanlı Devleti'nin tek taraflı kararlarıyla değil, imzacı büyük devletlerin onayıyla düzenlenen uluslararası bir statüye kavuştuğunu belirtir. Hünkâr İskelesi Antlaşması Osmanlı'nın Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını son kez tek başına kullandığı belgedir; Londra Sözleşmesi ise bu egemenliği uluslararası bir denetim ve kural setine bağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Hünkâr İskelesi Antlaşması'nın (18331833) niteliğini analiz etme
Bu antlaşma ile Osmanlı, Boğazlar konusunda Rusya lehine tek taraflı ve son kez egemenlik hakkını kullanmıştır.
Mısır Meselesi (Kavalalı isyanı) nedeniyle Rusya'nın desteğine ihtiyaç duyulması.
2
18411841 Londra Boğazlar Sözleşmesi'nin amacını belirleme
Avrupalı devletlerin (özellikle İngiltere ve Fransa), Rusya'nın Boğazlar üzerindeki etkisini kırmak için meseleyi uluslararasılaştırması.
Hünkâr İskelesi'nin gizli maddelerinin Avrupa dengesini bozması.
3
Sonucu değerlendirme
Boğazlar artık sadece Osmanlı'nın değil, Avrupa hukukunun bir parçası ve uluslararası bir sorun/statü haline gelmiştir.
Osmanlı'nın kendi suları üzerindeki mutlak hakimiyetinin kısıtlanması.

Key Concept

Boğazlar'ın Uluslararası Statü Kazanması

Hints

1
Osmanlı'nın Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa isyanı sırasında Rusya'dan yardım istediği süreci hatırlayın.
2
Hünkâr İskelesi Antlaşması (18331833), Boğazlar'ı Rusya'ya açarken diğerlerine kapatmıştı; Avrupa bu durumdan rahatsız oldu.
3
18411841 Londra Sözleşmesi ile Boğazlar'ın 'barış zamanı savaş gemilerine kapalı olması' kuralı ilk kez çok taraflı bir belgeyle garanti altına alınmıştır.

Practice More

Boğazlar'ın statüsündeki bu değişimin, Rusya'nın 'Sıcak Denizlere İnme' politikasını nasıl etkilediğini ve 18561856 Paris Antlaşması'na nasıl zemin hazırladığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question