Examkin

Question

Difficulty: MediumErozyon ve Heyelan

Türkiye'de dış kuvvetler ve süreçlerin yer şekilleri üzerindeki etkisi düşünüldüğünde, erozyon ve heyelan (kütle hareketleri) olayları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Heyelan riskinin yüksek olduğu sahalarda yapılan ağaçlandırma çalışmaları, toprağın üst kısmını tutsa da suya doygun hale gelen killi tabakaların kütle halinde kaymasını her zaman engelleyemez.Answer
  2. B
    Erozyon ve heyelan arasındaki temel fark; erozyonun anlık gelişen bir doğa olayı olması, heyelanın ise uzun yıllar içinde birikerek gerçekleşmesidir.
  3. C
    Karadeniz Bölgesi'nde heyelan riskini azaltmak için eğimli yamaçların yerleşime açılması ve tarım alanlarının mera alanlarına dönüştürülmesi en etkili yöntemdir.
  4. D
    Erozyonun Türkiye'de en şiddetli görüldüğü bölge olan İç Anadolu'da süreci tetikleyen temel faktör, arazinin çok eğimli olması ve killi toprak yapısının yaygınlığıdır.
  5. E
    Türkiye’de heyelanların en fazla ilkbahar aylarında görülmesinin temel nedeni, bu mevsimde rüzgar hızının artarak toprak direncini kırmasıdır.

Answer

Heyelan riskinin yüksek olduğu sahalarda yapılan ağaçlandırma çalışmaları, toprağın üst kısmını tutsa da suya doygun hale gelen killi tabakaların kütle halinde kaymasını her zaman engelleyemez.
Heyelan, yer kabuğunun bir parçasının yer çekimi, eğim, yağış ve killi yapı gibi etkilerle kayma düzlemi boyunca aşağı doğru hareket etmesidir. Ağaçlandırma, yüzeydeki toprağın akarsu ve rüzgarla taşınmasını (erozyonu) büyük oranda önlerken; çok eğimli, suya doygun ve killi sahalarda gerçekleşen derin kütle hareketlerini (heyelanları) tek başına durduramayabilir.

Step-by-Step Solution

1
Erozyon ve heyelan kavramlarının etki derinliğini karşılaştırın.
Erozyon toprağın en üst katmanının süpürülmesidir (yüzeysel), heyelan ise ana kayanın üzerindeki tabakaların kütle halinde kaymasıdır (derin).
Bu ayrım, alınacak önlemlerin etkinliğini belirler.
2
Bitki örtüsünün (ağaçlandırmanın) her iki süreç üzerindeki koruyucu etkisini analiz edin.
Ağaç kökleri yüzey toprağını tutar ve erozyonu önler. Ancak heyelanlar ağaç köklerinin ulaşamadığı derinliklerdeki kayma düzlemleri üzerinde gerçekleşebilir.
Heyelanın oluşum mekanizmasında killi yapı ve su doygunluğu ağaç köklerinden daha baskın olabilir.
3
Doğru ifadeyi seçenekler arasından belirleyin.
Ağaçlandırmanın heyelanı engellemedeki sınırlılığını belirten ifade en tutarlı bilgidir.
KPSS Coğrafya sorularında 'bitki örtüsü heyelanı kesin önler' yargısı yaygın bir yanılgı olarak test edilir.

Key Concept

Erozyon (Yüzeysel Aşınma) ve Heyelan (Kütle Hareketi) Farkı

Hints

1
Erozyonun toprağın 'üst' kısmıyla, heyelanın ise toprağın 'kütlesi' ile ilgili olduğunu düşünün.
2
Ağaç kökleri ne kadar derine iner? Heyelanlar bazen metrelerce derinlikteki bir tabaka üzerinde kayar.
3
Heyelanın en temel şartları eğim, bol yağış ve killi topraktır. Karadeniz bu yüzden risklidir.

Practice More

Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerini erozyon ve heyelan riskleri açısından karşılaştıran harita sorularına göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Erozyon ve Heyelan

More questions from this topic