Examkin

Question

Difficulty: HardYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

19821982 Anayasası’nda düzenlenen yasama bağışıklıklarının (sorumsuzluk ve dokunulmazlık) hukuki nitelikleri, kapsamları ve sonuçları dikkate alındığında, bu kurumların işleyişine dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden dolayı cezai sorumluluğunu ömür boyu kaldıran maddi bir bağışıklık iken; yasama dokunulmazlığı, sadece milletvekilliği süresince ceza davası açılmasını veya yürütülmesini engelleyen usuli bir korumadır.Answer
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı şahsa tanınmış bir hak niteliğinde olduğundan, milletvekili hakkındaki iddialardan aklanmak için Meclis kararı aranmaksızın dokunulmazlığından feragat ederek yargılanmayı kabul edebilir.
  3. C
    Yasama sorumsuzluğu ve dokunulmazlığı arasındaki temel fark; sorumsuzluğun sadece Meclis içindeki oyları koruması, dokunulmazlığın ise milletvekilinin Meclis dışındaki tüm özel hukuk (tazminat) uyuşmazlıklarını da kapsamasıdır.
  4. D
    TBMM Genel Kurulu tarafından yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin vekilliği bu kararla birlikte kendiliğinden düşer ve kişi hakkında kesin hüküm verilene kadar yasama faaliyetlerine katılamaz.
  5. E
    Anayasa’nın 1414. maddesindeki durumlar ile ağır cezayı gerektiren suçüstü halleri, yasama dokunulmazlığında olduğu gibi yasama sorumsuzluğunda da korumayı kaldıran temel istisnalardır.

Answer

Yasama sorumsuzluğu ömür boyu süren maddi bir bağışıklık iken, yasama dokunulmazlığı milletvekilliği süresince yargılamayı erteleyen usuli bir güvencedir.
Doğru ifade, yasama sorumsuzluğunun korunan eylemleri kalıcı olarak suç/ceza kapsamı dışına çıkaran 'maddi bağışıklık' niteliğini ve dokunulmazlığın ise sadece yargılama sürecini erteleyen 'usuli engel' niteliğini doğru şekilde tanımlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Yasama sorumsuzluğunun hukuki doğasını belirle.
Milletvekilinin Meclis'teki oy, söz ve düşünce açıklamaları için ömür boyu cezai koruma sağlar; bu bir 'maddi bağışıklık'tır.
Sorumsuzluk, koruma kapsamındaki eylemlerin cezai sorumluluğunu kalıcı olarak ortadan kaldırır.
2
Yasama dokunulmazlığının hukuki doğasını belirle.
Milletvekilinin suç işlediği iddiasıyla tutuklanmasını, sorgulanmasını ve yargılanmasını vekillik süresince erteler; bu bir 'usuli güvence'dir.
Dokunulmazlık suçu ortadan kaldırmaz, sadece yargılama sürecini milletvekilliği sıfatı sona erene kadar dondurur.
3
Seçeneklerdeki hukuki terimlerin doğruluğunu karşılaştır.
Sorumsuzluğun 'maddi bağışıklık', dokunulmazlığın ise 'usuli engel' olarak tanımlandığı ifadenin isabetli olduğu görülür.
Bu ayrım doktrinde ve Anayasa hukukunda yasama bağışıklıklarının temel ayrım noktasıdır.

Key Concept

Yasama bağışıklıklarının maddi (sorumsuzluk) ve usuli (dokunulmazlık) nitelik farkı.

Hints

1
Yasama sorumsuzluğunun vekillik bittikten sonra da devam edip etmediğini düşünün.
2
Dokunulmazlığın kaldırılmasının suçun kendisini mi yoksa sadece yargılama sürecini mi etkilediğini analiz edin.
3
Yasama sorumsuzluğu fiili kalıcı olarak korurken, dokunulmazlık sadece yargılamayı 'milletvekilliği süresince' dondurur.

Practice More

Dokunulmazlığı kaldırılan milletvekilinin Anayasa Mahkemesi'ne itiraz süreci ve karar sürelerini inceleyin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

More questions from this topic