Balkan Savaşı'nın devam ettiği günlerde, Londra Konferansı'na katılan Büyük Devletlerin Edirne'nin Bulgarlara bırakılması yönünde Osmanlı Devleti'ne sunduğu kolektif nota (Londra Notası), İstanbul'da İttihat ve Terakki Cemiyeti tarafından bir meşruiyet krizi olarak kullanılmıştır. Cemiyet, mevcut hükümetin Edirne'yi teslim edeceği iddiasıyla Ocak tarihinde Bâb-ı Âli'yi basmıştır.
Bu askeri müdahalenin Osmanlı siyasi tarihindeki niteliği ve doğrudan sonucuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Mevcut rejimi değiştirmeyi değil, yürütme gücünü ele geçirmeyi amaçlayan bir "hükümet darbesi" niteliğindedir; Kâmil Paşa istifaya zorlanarak yerine Mahmut Şevket Paşa getirilmiştir.Answer
- BMart Vakası'nın bir devamı olarak kabul edilir ve Meşrutiyet rejimini tamamen ortadan kaldırarak padişahın otoritesini mutlak hale getirmeyi başarmıştır.
- Cİttihat ve Terakki Cemiyeti'nin meclis dışı kalarak muhalefete düşmesine ve ordunun siyasetten tamamen arındırılmasına yönelik yasal düzenlemelerin yapılmasına yol açmıştır.
- DKanun-i Esasi'nin askıya alınarak parlamenter sistemin sonlandırıldığı ve padişahın meclisi feshetme yetkisinin sınırsız hale getirildiği bir anayasal devrimdir.
- EBalkan Savaşları'nı bitiren Londra Antlaşması'nın imzalanmasına bir tepki olarak gerçekleşmiş ve Padişah Mehmet Reşat'ın tahttan indirilmesiyle sonuçlanmıştır.
Answer
Bâb-ı Âli Baskını, rejimi değiştirmeyen bir hükümet darbesidir ve Kâmil Paşa hükümetinin yerine Mahmut Şevket Paşa kabinesinin kurulmasını sağlamıştır.
Bâb-ı Âli Baskını, Türk siyasi tarihinin ilk modern hükümet darbesi olarak kabul edilir. İttihat ve Terakki, ordudaki gücünü kullanarak Kâmil Paşa'yı silah zoruyla istifaya zorlamış ve yerine kendilerine yakın olan Mahmut Şevket Paşa'nın sadrazam olmasını sağlamıştır. Bu olay bir rejim değişikliği değildir; anayasa ve padişah yerinde kalmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bâb-ı Âli Baskını'nın 'Hükümet Darbesi' Niteliği
Hints
1
Bu olayın bir 'rejim değişikliği' mi yoksa sadece 'hükümet değişikliği' mi olduğuna odaklanın.
2
Darbe sırasında istifaya zorlanan sadrazamın hangi partiye/gruba yakın olduğunu ve yerine kimin geldiğini hatırlayın.
3
Olayın tetikleyicisi 'Edirne'nin Bulgarlara verilmesi' ihtimalidir ve sonuçta Kâmil Paşa gidip Mahmut Şevket Paşa gelmiştir.
Practice More
Mahmut Şevket Paşa'nın suikasta uğraması sonrası İttihat ve Terakki'nin baskısını nasıl artırdığını inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Kronolojik eleme yöntemi: Mart Vakası (), Bâb-ı Âli Baskını () ve Saltanatın Kaldırılması () arasındaki nitelik farklarını (isyan, darbe, devrim) karşılaştırarak doğru cevaba ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s