Question

Difficulty: MediumII. Dünya Savaşı

II.II. Dünya Savaşı (1939−19451939-1945) süresince Türkiye; diplomatik alanda Adana ve Kahire Konferansları ile denge siyasetini yürütmüş, ekonomik alanda ise Milli Korunma Kanunu ve Varlık Vergisi gibi olağanüstü araçlara başvurmuştur. Savaşın sona ermesiyle beraber uluslararası konjonktürde yaşanan değişimler, Türkiye'nin iç siyasi yapısında çok partili hayata geçiş gibi köklü dönüşümleri beraberinde getirmiştir.

Buna göre, II.II. Dünya Savaşı dönemi ve sonrasındaki gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Birleşmiş Milletler (BM) Teşkilatı'nın kurucu üyeleri arasında yer alma isteği, Türkiye'de demokratikleşme adımlarının atılmasını ve çok partili hayata geçiş sürecini hızlandırmıştır.Answer
  2. B
    Adana Konferansı'nda Türkiye, Müttefiklerin savaşa girme baskılarına karşılık herhangi bir teknik veya askeri yardım talep etmeden cepheye asker göndermeyi kabul etmiştir.
  3. C
    Milli Korunma Kanunu'nun temel uygulaması, devletin piyasa üzerindeki tüm denetimini kaldırarak tam serbest pazar ekonomisine ve dış ticarette liberalleşmeye geçmektir.
  4. D
    Savaşın lojistik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Tekalif-i Milliye Emirleri bu dönemde yeniden yayınlanmış ve halkın elindeki tüm stratejik kaynaklar orduya devredilmiştir.
  5. E
    Varlık Vergisi Kanunu ile savaş yıllarında yaşanan aşırı enflasyonun yükü, sadece düşük gelirli işçi, memur ve köylü kesiminden alınan ek vergilerle karşılanmıştır.

Answer

Birleşmiş Milletler Teşkilatı'na asil üye olarak katılma arzusu ve savaş sonrası oluşan demokratik blokta yer alma ihtiyacı, Türkiye'de çok partili hayata geçişi hızlandırmıştır.
II.II. Dünya Savaşı'nın ardından kurulan Birleşmiş Milletler'e üye olmak ve San Francisco Konferansı'nda yer alabilmek için Türkiye, demokratik bir yönetim yapısına sahip olması gerektiğini görmüş; bu durum 'Dörtlü Takrir' ve sonrasında Demokrat Parti'nin kurulmasıyla çok partili hayata geçişi hızlandırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin diplomatik gelişmelerini değerlendirmek.
Adana ve Kahire Konferansları'nda Türkiye'nin şartlı bir denge politikası izlediği görülür.
Müttefiklerin baskısına rağmen Türkiye'nin hazırlıksız savaşa girmek istememesi.
2
İç ekonomik tedbirlerin niteliğini belirlemek.
Milli Korunma Kanunu ve Varlık Vergisi'nin müdahaleci ve sermaye odaklı olduğu anlaşılır.
Savaşın yarattığı olağanüstü ekonomik baskıyı yönetme zorunluluğu.
3
Savaş sonrası siyasi dönüşümü analiz etmek.
BM ve Batı Bloğu'na entegrasyon için çok partili hayata geçişin bir gereklilik olduğu sonucuna varılır.
Uluslararası siyasi konjonktürün iç politikayı demokratikleşmeye zorlaması.

Key Concept

II.II. Dünya Savaşı Türkiye'si: Aktif Tarafsızlık ve İç Siyasi Dönüşüm
Rate this question