Question

Difficulty: HardTürk Dış Politikasının Temel İlkeleri ve Dönemler

Atatürk dönemi Türk dış politikası; 192319321923-1932 yılları arasında Lozan Antlaşması'ndan kalan pürüzlerin giderilmesi, 193219391932-1939 yılları arasında ise yaklaşan savaş tehdidine karşı kolektif güvenlik sistemlerine dahil olunması şeklinde iki temel safhaya ayrılır. Bu iki dönem arasındaki stratejik yönelim farkı ve uygulanan ilkeler dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi Türkiye'nin dış politika yürütme tarzının "tam bağımsızlık" ve "gerçekçilik" ilkeleriyle uyumunu en doğru şekilde yansıtmaktadır?

  1. A
    İlk dönemde sorunların ikili görüşmelerle çözülmeye çalışılması "tam bağımsızlık" ilkesinin bir gereğiyken, ikinci dönemde çok taraflı paktlara girilmesi bu ilkenin uluslararası destek adına esnetildiğini gösterir.
  2. B
    Milletler Cemiyeti'ne 19321932 yılında üye olunması, Musul Sorunu'ndaki diplomatik kaybın ardından "gerçekçilik" ilkesinden vazgeçilerek Batılı devletlerin güdümüne girildiğinin bir kanıtıdır.
  3. Cumhuriyetin ilk yıllarında egemenlik haklarını sınırlayan unsurların tasfiyesiyle "tam bağımsızlık" perçinlenmiş; 19301930’lu yılların değişen konjonktüründe ise güvenliğin yalnız kalarak değil, ittifaklarla korunabileceği öngörülerek "gerçekçilik" ilkesi gereği aktif diplomasiye geçilmiştir.Answer
  4. D
    Balkan Antantı ve Sadabat Paktı gibi bölgesel girişimler, Türkiye'nin "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesini terk ederek Orta Doğu ve Balkanlar üzerinde yayılmacı bir güç olma hedefine yöneldiğini kanıtlar.
  5. E
    Dış borçlar ve yabancı okullar gibi meselelerin iç sorun sayılması "mütekabiliyet" ilkesinin bir sonucu olup, 19321932 sonrası dönemde bu ilkeden vazgeçilerek Avrupa devletlerine yeni ayrıcalıklar tanınmıştır.

Answer

Türkiye, ilk dönemde Lozan'dan kalan egemenlik pürüzlerini temizleyerek bağımsızlığını güçlendirmiş; ikinci dönemde ise dünya savaşı tehdidine karşı gerçekçi bir yaklaşımla kolektif güvenliğe yönelmiştir.
Doğru seçenek, Türkiye'nin her iki dönemdeki temel motivasyonunu ilkelerle kusursuz birleştirmiştir. İlk dönemde Lozan'dan kalan ve egemenliği kısıtlayan borçlar, okullar gibi sorunların çözümü tam bağımsızlığı pekiştirirken; ikinci dönemde yükselen savaş tehdidine karşı ittifaklara katılmak, değişen şartları doğru okuyan gerçekçi bir politikanın sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
192319321923-1932 döneminin önceliğini belirle.
Bu dönemde dış borçlar, yabancı okullar, nüfus mübadelesi ve Musul gibi Lozan'dan kalan meseleler çözülerek Türkiye'nin egemenlik hakları (tam bağımsızlık) korunmaya çalışılmıştır.
Yeni kurulan devletin iç huzuru ve tam bağımsızlığı için dış baskı unsurlarının temizlenmesi gerekmekteydi.
2
193219391932-1939 dönemindeki yönelim değişikliğini analiz et.
İtalya ve Almanya'nın yayılmacı politikaları karşısında Türkiye, tek başına kalmanın riskli olduğunu görerek (gerçekçilik) Milletler Cemiyeti, Balkan Antantı ve Sadabat Paktı gibi yapılarla barışçıl ittifaklara yönelmiştir.
Uluslararası konjonktürdeki değişim, güvenliğin sağlanması için aktif ve çok taraflı bir diplomasiyi zorunlu kılmıştır.
3
İlkelerle süreçleri eşleştir.
Egemenliği koruma çabası "tam bağımsızlık", dünya dengelerini okuyarak ittifak kurma çabası ise "gerçekçilik" ilkesiyle doğrudan örtüşmektedir.
Atatürk dönemi dış politikası dogmatik değil, şartlara göre milli menfaatleri önceleyen rasyonel bir temele dayanır.

Key Concept

Türk dış politikasının dinamik yapısı; milli egemenlikten taviz vermeden dünya dengelerine göre şekillenen rasyonel ve barışçıl tutumdur.

Hints

1
Türkiye'nin dış politikasında 19321932 bir dönüm noktasıdır; bu tarihten önce daha çok Lozan'ın yarım kalan işleri gündemdedir.
2
Bir devletin tek başına hareket etmesi mi yoksa barışçıl ittifaklara katılması mı onun 'gerçekçi' bir politika izlediğini daha iyi gösterir?
3
Tam bağımsızlık egemenliği korumakla, gerçekçilik ise dünya şartlarına uyum sağlamakla ilgilidir; her iki dönem de bu amaca hizmet eder.

Practice More

Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'na katılan devletleri ve bu paktların hangi yayılmacı devletlere (İtalya, Almanya) karşı kurulduğunu incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question