Examkin

Question

Difficulty: HardKütahya-Eskişehir Savaşları ve Sonuçları

Kütahya-Eskişehir Savaşları'ndan sonra Türk ordusunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi TBMM'de çok sert tartışmalara yol açmış; meclisin Kayseri'ye taşınması ve orduya komuta etmesi beklenen Mustafa Kemal Paşa'ya yönelik eleştiriler artmıştır. Bu süreçte, meclisteki muhalif grubun (II. Grup), Mustafa Kemal Paşa'nın yasama ve yürütme yetkilerini kendi şahsında toplama teklifine -normalde 'milli egemenlik' anlayışına aykırı bulmalarına rağmen- destek vermelerinin altında yatan temel siyasi beklenti aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Savaşın idaresini tamamen askeri bürokrasiye bırakarak meclisi sadece diplomatik görüşmelerle sınırlandırmak
  2. B
    Tekalif-i Milliye Emirleri'nin halk üzerinde yaratacağı ekonomik yükün siyasi sorumluluğundan meclisi muaf tutmak
  3. Olası bir nihai yenilgi durumunda tüm sorumluluğu Mustafa Kemal Paşa'ya yükleyerek onu siyaseten etkisiz hale getirmekAnswer
  4. D
    Maarif Kongresi’nde alınan kararların ordu içinde bir an önce uygulanabilmesi için güçlü bir yürütme organı oluşturmak
  5. E
    Saltanatın kaldırılması sürecinde ortaya çıkabilecek iç isyanları bastırmak için diktatöryal bir yapıya ihtiyaç duyulması

Answer

Meclis içindeki muhalif grubun temel siyasi beklentisi, olası bir mağlubiyet durumunda sorumluluğu tek bir kişiye yıkarak Mustafa Kemal Paşa'yı siyasi olarak tasfiye etmektir.
Kütahya-Eskişehir Savaşları'ndaki yenilgi sonrası meclisteki muhalifler, Mustafa Kemal Paşa'nın ordunun başına bizzat geçmesini isteyerek yaşanacak olası bir felaketin tüm sorumluluğunu ona yıkmayı ve böylece onu Milli Mücadele liderliğinden tasfiye etmeyi planlamışlardır. Mustafa Kemal Paşa da bu durumu bilmesine rağmen, hızlı karar alabilmek adına yasama ve yürütme yetkilerini kendi üzerinde toplayarak bu riski kabul etmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kütahya-Eskişehir Savaşları sonrasındaki askeri ve siyasi krizi analiz etme.
Ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi büyük bir moral bozukluğu yaratmış ve ordu yönetimi tartışmaya açılmıştır.
Yenilginin sorumlusunun belirlenmesi ihtiyacı meclis içinde kutuplaşmalara neden olmuştur.
2
TBMM'deki grupların Başkomutanlık Kanunu'na yaklaşımlarını değerlendirme.
Mustafa Kemal Paşa'nın destekçileri zafer için tam yetki isterken, muhalifler de (II. Grup) bu teklife beklenmedik şekilde 'evet' demiştir.
Muhalefetin normalde karşı olduğu yetki devrine destek vermesi stratejik bir hamledir.
3
Muhalefetin yetki devrine destek verme nedenini belirleme.
Mustafa Kemal Paşa'ya tam yetki verilerek ordunun başına geçmesi sağlandığında, yaşanacak bir yenilgi meclise değil doğrudan kendisine ait olacaktır.
Bu hamle, liderin başarısızlık durumunda siyaseten elenmesi için kurulmuş bir mantıksal zemindir.
4
Sonuçları sentezleme.
5 Ağustos 1921'de Başkomutanlık Kanunu kabul edilmiştir.
Bu kanunla meclisin yasama ve yürütme yetkileri Mustafa Kemal Paşa'ya 3 ay süreyle devredilmiştir.

Key Concept

Kütahya-Eskişehir Yenilgisi ve Başkomutanlık Kanunu'nun Siyasi Arka Planı
Rate this question

Topics

Kütahya-Eskişehir Savaşları ve Sonuçları

More questions from this topic