Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

Türkiye'de Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar uygulanan nüfus politikaları; dönemin sosyal, ekonomik ve siyasi koşullarına bağlı olarak radikal değişimler göstermiştir. Bu politikaların gerekçeleri ve sonuçları dikkate alındığında, Türkiye'nin nüfus yönetimi stratejileriyle ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi doğrudur?

  1. 19631963 yılında yürürlüğe giren I. Beş Yıllık Kalkınma Planı ile benimsenen politika değişikliğinin temelinde, hızlı nüfus artışının "demografik yatırımların" payını artırarak kalkınma için gerekli sermaye birikimini kısıtlaması yatmaktadır.Answer
  2. B
    192319651923-1965 yılları arasında uygulanan pronatalist politikalar, yalnızca niceliksel artışı hedeflemiş; 19301930 tarihli Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gibi yasal düzenlemeler anne ve çocuk sağlığını bu stratejinin dışında tutmuştur.
  3. C
    19801980 sonrası dönemde nüfusun niteliğine odaklanılması, Türkiye'nin demografik geçiş sürecini tamamen tamamladığının ve nüfus artış hızının kritik eşiğin altına düşerek durma noktasına geldiğinin bir kanıtıdır.
  4. D
    20002000'li yılların başından itibaren belirginleşen yeni pronatalist yaklaşım, 192319651923-1965 dönemiyle aynı yöntemleri kullanarak doğum kontrol araçlarının satışını yasaklamış ve çok çocuklu ailelere toprak dağıtımını yeniden başlatmıştır.
  5. E
    Bölgesel Kalkınma Projelerinin (GAP, DAP vb.) temel nüfus stratejisi, ülke genelindeki nüfus artış hızını dengelerken aynı zamanda aritmetik nüfus yoğunluğunun Marmara Bölgesi'nden Doğu Anadolu'ya kaydırılmasını yasal bir zorunluluk haline getirmektir.

Answer

1963 yılında yürürlüğe giren I. Beş Yıllık Kalkınma Planı ile benimsenen politika değişikliğinin temelinde, hızlı nüfus artışının demografik yatırımların payını artırarak kalkınma için gerekli sermaye birikimini kısıtlaması yatmaktadır.
Türkiye'de 19651965 yılındaki politika değişikliğinin temel motoru ekonomidir. Hızlı nüfus artışı, devletin kısıtlı kaynaklarını 'demografik yatırımlara' (üretken olmayan yatırımlar) harcamasına neden oluyordu. Bu durumun sanayileşmeyi yavaşlattığı tezi, planlı döneme geçişle birlikte nüfus planlamasını zorunlu kılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Politika Dönemlerini Belirle
1923-1965 (Artırıcı), 1965-1980 (Sınırlandırıcı/Planlayıcı), 1980-2005 (Niteliksel), 2005+ (Yeniden Teşvik).
Türkiye'nin nüfus politikaları zamansal bir sıraya ve mantığa sahiptir.
2
1965 Kırılmasını Analiz Et
I. Beş Yıllık Kalkınma Planı (1963) ile devlet, hızlı nüfus artışının ekonomik büyümeyi 'yediğini' fark etmiştir.
Demografik yatırımlar (okul, hastane, altyapı) için ayrılan bütçe, sanayi yatırımlarına ayrılan payı azalttığı için politika değişmiştir.
3
Çeldiricileri Ele
Diğer seçeneklerdeki kronolojik hataları, yöntem farklılıklarını ve kavramsal karıştırmaları (zorunluluk vs. teşvik) tespit et.
Level 5 sorularda seçenekler arasındaki nüanslar (örneğin 'yasaklama' ile 'teşvik' arasındaki fark) belirleyicidir.

Key Concept

Demografik Yatırım ve Kalkınma İlişkisi

Hints

1
Nüfus politikalarındaki değişimleri anlamak için Türkiye'nin kalkınma planlarına bakmalısınız.
2
'Demografik yatırım' kavramı, nüfus artışıyla artan okul ve hastane gibi harcamaları ifade eder.

Practice More

Türkiye'nin demografik geçiş evrelerini ve bu evrelerin nüfus piramitlerine yansımasını inceleyin.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question