Question

Difficulty: HardKüreselleşen Dünya

Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Türk Cumhuriyetleri ile Türkiye arasındaki ilişkiler, 19921992 yılından itibaren düzenlenen 'Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Zirveleri' ile çok taraflı bir yapıya kavuşmuştur. Bu zirveler sürecinin kurumsal bir uluslararası örgüte dönüşmesini sağlayan ve 33 Ekim 20092009 tarihinde imzalanan temel belge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Nahçıvan AnlaşmasıAnswer
  2. B
    İstanbul Deklarasyonu
  3. C
    Bişkek Protokolü
  4. D
    Alma-Ata Deklarasyonu
  5. E
    Türkistan Bildirisi

Answer

Türk dünyası arasındaki zirveler sürecini kurumsal bir yapıya dönüştüren temel belge Nahçıvan Anlaşması'dır.
Nahçıvan Anlaşması, 33 Ekim 20092009 tarihinde Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye arasında imzalanmış; bu anlaşma ile Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (Türk Konseyi/Türk Keneşi) kurulmuştur. Bu, sürecin bir zirve formatından çıkıp daimi sekreteryası olan uluslararası bir örgüte dönüştüğü andır.

Step-by-Step Solution

1
Tarihsel süreci analiz etme
Türk dünyası iş birliğinin 19921992'deki zirvelerle başladığı tespit edilir.
Soruda verilen 19921992 ve 'zirveler' vurgusu, sürecin gelişimini anlamak için temeldir.
2
Kurumsallaşma aşamasını belirleme
Gevşek zirve yapısından, sekreteryası olan bir örgüte geçiş noktası aranır.
Soruda 'uluslararası örgüte dönüşmesini sağlayan' ifadesi kurumsallaşmaya işaret eder.
3
Spesifik tarihi eşleştirme
33 Ekim 20092009 tarihinin Nahçıvan Anlaşması ile örtüştüğü görülür.
KPSS düzeyinde bu tür kurucu anlaşmaların isim ve tarih bilgisi ayırt edicidir.

Key Concept

Türk Devletleri Teşkilatı'nın Kurumsal Temelleri

Hints

1
20092009 yılında, Azerbaycan'ın Türkiye ile sınırı olan tek bölgesi ile aynı adı taşıyan yerde imzalanmıştır.
2
Bu anlaşma sonucunda 'Türk Keneşi' adında kurumsal bir yapı ortaya çıkmıştır.
3
Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'nin kurucu üye olduğu, 33 Ekim'in artık 'Türk Devletleri İşbirliği Günü' olarak kutlandığı anlaşmadır.

Practice More

Türk Devletleri Teşkilatı'nın diğer alt kuruluşlarını (TÜRKSOY, TÜRKPA, Türk Akademisi) ve bunların merkezlerini incelemek faydalı olacaktır.

Alternative Method

Eleme yöntemi: Seçeneklerdeki tarihlere bakıldığında; 19911991 (Alma-Ata) ve 19921992 (İstanbul) süreci kurmak için çok erken, 20212021 (Türkistan) ise çok geçtir. 20092009 yılındaki kurumsallaşma adımı Nahçıvan seçeneği ile örtüşür.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question