Examkin

Question

Difficulty: Hard1961 Anayasası

1961 Anayasası, 1924 Anayasası'nın 'çoğunlukçu' demokrasi modelinden kaynaklanan siyasi tıkanıklıkları ve hak ihlallerini önlemek amacıyla, kuvvetler ayrılığını ve iktidarın dengelenmesini esas alan bir yapı öngörmüştür. Bu doğrultuda egemenliğin kullanımı 'Anayasa'nın koyduğu esaslara göre yetkili organlar' arasında paylaştırılmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi, 1961 Anayasası'nın bu yeni devlet yapısı ve hukuk düzeni içinde getirdiği kurumsal ve yapısal düzenlemelerden biri *değildir*?

  1. A
    Kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetlemek üzere Anayasa Mahkemesi'nin ihdas edilmesi
  2. B
    Yasama organının, Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu olmak üzere iki kanatlı (çift meclisli) bir yapıya kavuşturulması
  3. C
    Devletin temel nitelikleri arasına ilk kez 'Sosyal Devlet' ve 'Hukuk Devleti' ilkelerinin dahil edilmesi
  4. Egemenlik yetkisinin kullanımının kayıtsız şartsız ve devredilemez şekilde tek başına Millet Meclisi'ne (TBMM) bırakılmasıAnswer
  5. E
    Hâkimlerin özlük işlerini düzenlemek ve yargı bağımsızlığını teminat altına almak amacıyla Yüksek Hâkimler Kurulu'nun oluşturulması

Answer

Egemenlik yetkisinin kullanımının tek başına Millet Meclisi'ne bırakılması ifadesi yanlıştır; çünkü bu durum 1924 Anayasası'nın bir özelliğidir.
Doğru yanıt olan seçenek, 1924 Anayasası'nın 'kuvvetler birliği ve görevler ayrılığı' prensibine dayanan, egemenliğin kullanımını tek başına TBMM'ye veren anlayışını tarif etmektedir. Oysa 1961 Anayasası, 'yetkili organlar' ilkesini getirerek egemenliği paylaştırmış ve denetlenebilir kılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
1961 Anayasası'nın egemenlik anlayışını analiz edin.
Egemenlik artık sadece Meclis eliyle değil, Anayasa'da belirtilen 'yetkili organlar' (yasama, yürütme ve yargı) eliyle kullanılır.
Bu değişim, meclisin mutlak üstünlüğünü sona erdirerek kuvvetler ayrılığını ve denetimi tesis eder.
2
Seçeneklerdeki kurumsal yenilikleri değerlendirin.
Anayasa Mahkemesi, Cumhuriyet Senatosu ve Yüksek Hâkimler Kurulu 1961'in getirdiği denge unsurlarıdır.
Bu kurumlar, iktidarın yetkilerini sınırlandırmak ve yargı bağımsızlığını korumak için tasarlanmıştır.
3
Devletin niteliklerini kontrol edin.
Hukuk devleti ve sosyal devlet ilkeleri ilk kez bu dönemde anayasal statü kazanmıştır.
1924 Anayasası'nda bu ifadeler açıkça yer almamaktaydı.
4
Yanlış olan (1924'e ait olan) hükmü tespit edin.
Egemenliğin tek başına Meclis'e (TBMM) ait olması, 1924 Anayasası'nın temelidir.
1961 sistemi, 'yetkili organlar' vurgusuyla bu tekelci anlayışı terk etmiştir.

Key Concept

1961 Anayasası'nın 'Yetkili Organlar' ve 'Denge-Denetim' Anlayışı

Hints

1
1961 Anayasası, tek bir kurumun (Meclis) aşırı güçlenmesine karşı 'denge ve denetim' odaklıdır.
2
1924 Anayasası'nda egemenliği kullanan tek organ Meclis'tir; 1961'de ise egemenlik 'yetkili organlar' arasındadır.
3
Anayasa Mahkemesi ve Cumhuriyet Senatosu, 1961'in Meclis'i denetlemek için kurduğu yapılardır. Tek başına Meclis hakimiyeti 1924'ün özelliğidir.

Practice More

1961 ve 1982 anayasaları arasındaki 'yürütmenin tanımı' ve 'insan haklarına yaklaşım' farklarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Soruyu çözerken kurumların hangi anayasalarla kurulduğunu hatırlamak yerine, 'denetim ve sınırlama' (1961) ile 'meclis üstünlüğü' (1924) arasındaki felsefi farka odaklanabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

1961 Anayasası

More questions from this topic