Question

Difficulty: Very hardSeçim Dönemi ve Seçim Türleri

19821982 Anayasası'nda düzenlenen ara seçim (TBMMTBMM üyeliklerinde boşalma olması) usulleri uyarınca; hem "genel seçimlerin üzerinden otuz ay geçmedikçe ara seçim yapılamaz" kuralının hem de "genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz" kuralının birlikte istisnasını teşkil eden ve boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü yapılmasını zorunlu kılan durum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının yüzde beşinin (3030 milletvekili) çeşitli nedenlerle boşalmış olması
  2. Bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde üyesinin kalmamasıAnswer
  3. C
    Meclis Başkanlık Divanı'nın oluşumu için gerekli olan nitelikli çoğunluğun kaybedilmesi
  4. D
    Savaş hali nedeniyle genel seçimlerin bir yıl süreyle ertelenmiş olduğu bir yasama döneminde bulunulması
  5. E
    Cumhurbaşkanının, Meclis üye tamsayısının salt çoğunluğunun istifası üzerine seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Answer

Bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde temsilcisinin kalmaması durumu, hem 30 aylık bekleme süresinin hem de son 1 yıllık seçim yasağının istisnasıdır.
Anayasa'nın 78. maddesi uyarınca, normal şartlarda ara seçim genel seçimlerden 30 ay geçmedikçe ve genel seçimlere 1 yıl kala yapılamaz. Ancak maddenin 4. fıkrası, bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumunu bu kısıtlamaların tamamından muaf tutar. Bu durumda boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Ara seçim kısıtlamalarını hatırla
Genel kural: Seçimden sonraki ilk 30 ay ve seçimden önceki son 1 yıl içinde ara seçim yapılamaz.
Anayasa'nın istikrarı korumak ve sık seçimlerden kaçınmak için koyduğu temel sınırlamaları belirlemek gerekir.
2
%5'lik boşalma kuralını analiz et
Üye tamsayısının %5'i (30 üyelik) boşalırsa, 30 aylık bekleme süresi aşılır ancak son 1 yıl yasağı devam eder.
Artık temsil gücü ciddi oranda azaldığı için 30 aylık engel kalkar ama genel seçim çok yakınsa hala beklenir.
3
Temsilcisiz kalma durumunu (istisna) incele
Bir ilin hiç temsilcisi kalmazsa, hem 30 aylık hem de son 1 yıllık engel hukuken devre dışı kalır.
Demokrasinin gereği olarak hiçbir ilin Mecliste temsilcisiz kalmaması, tüm takvim kısıtlamalarından daha üstün tutulmuştur (Anayasa m.78/4).

Key Concept

Ara Seçim İstisnaları ve Temsilde Adalet

Hints

1
Anayasa'da ara seçim için '30 ay' ve 'son 1 yıl' gibi zaman engelleri bulunur.
2
Üye tamsayısının %5'inin boşalması durumu bu engellerden sadece birini aşabilirken, bir durum her ikisini de aşar.
3
Hiçbir ilin Ankara'da (Mecliste) sesinin tamamen kesilmemesi ilkesini düşünün; bu durum tüm takvim yasaklarını deler.

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararının Meclis tarafından alınması için gereken 3/5 çoğunluk şartını tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question