Examkin

Question

Difficulty: Very hardDiğer Türk-İslam Devletleri

Harezmşahlar, Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılışından sonra onun sahip olduğu toprakların büyük bir kısmına hakim olmuş ve kendilerini bu siyasi geleneğin meşru mirasçısı olarak nitelendirmişlerdir. Ancak devletin geniş sınırlarına ve askeri gücüne rağmen, Moğol saldırıları karşısında beklenen direnci gösteremeyerek kısa sürede dağıldığı görülmektedir. Bu durumun yaşanmasında etkili olan, Harezmşahlar Devleti'nin idari ve askeri yapısındaki en temel kronik sorun aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Saray ve orduda nüfuz sahibi olan Kıpçak ve Kanglı boy beylerinin merkezi otoriteyi zayıflatan otonom faaliyetleri ve saray içindeki klikleşmeleriAnswer
  2. B
    Atabeylik uygulamasının etkisiyle eyaletlerde bağımsız hanedanlıkların ortaya çıkması ve merkezi ordunun hanedan üyeleri arasında bölünmesi
  3. C
    Resmi yazışmalarda ve eğitimde Türkçenin zorunlu hale getirilmesiyle yerel İranlı bürokrasiyle olan bağların kopması ve idari boşluk oluşması
  4. D
    Gulam sisteminin tamamen terk edilerek ordunun sadece göçebe Türkmenlerden oluşması sonucu savaş taktiklerinde gerileme yaşanması
  5. E
    Abbasi halifesinin siyasi yetkilerinin tamamen devralınması üzerine İslam dünyasında meşruiyet kaybı yaşanması ve halkın desteğinin azalması

Answer

Saray ve orduda nüfuz sahibi olan Kıpçak ve Kanglı boy beylerinin merkezi otoriteyi zayıflatan otonom faaliyetleri ve saray içindeki klikleşmeleri
Harezmşahlar Devleti'nin en büyük yapısal sorunu, askeri gücünün temelini oluşturan Kıpçak ve Kanglı boy beylerinin merkezi otoriteyi tanımayan tavırlarıdır. Özellikle Sultan'ın annesi Terken Hatun'un bu beyler üzerindeki etkisi, orduyu ve sarayı ikiye bölmüş; Moğol istilası sırasında Sultan II. Muhammed ve veliaht Celaleddin Harezmşah'ın emirlerini dinlemeyen bir askeri sınıfın oluşmasına neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Harezmşahlar'ın askeri yapısını analiz etme
Ordunun büyük bir kısmının Kıpçak ve Kanglı gibi göçebe Türk boylarından oluştuğu tespit edilir.
Devletin askeri gücünün kaynağını anlamak zaafiyetin nedenini bulmak için gereklidir.
2
Merkezi otorite ile boy beyleri arasındaki ilişkiyi değerlendirme
Özellikle II. Muhammed döneminde, Sultan'ın annesi Terken Hatun'un kendi boyu olan Kanglı beylerini destekleyerek Sultan'a karşı bir güç odağı oluşturduğu görülür.
Siyasi istikrarsızlığın kökenindeki iç çekişmeyi belirlemek sorunun çözümüdür.
3
Moğol istilası ile bağlantı kurma
Moğollar saldırdığında, bu iç bölünmüşlük nedeniyle devlet ordusunu birleştirememiş, şehirler tek tek savunma yapmak zorunda kalmıştır.
Yapısal sorunun askeri sonuca etkisini doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Harezmşahlar'ın merkezi otorite zayıflığı ve boy aristokrasisi

Hints

1
Devletin yıkılışındaki iç sebebi ararken, Sultan'ın annesi Terken Hatun'un ordu üzerindeki etkisini ve kabileler arasındaki çatışmayı düşünün.

Practice More

Harezmşahlar ile Büyük Selçukluların ordu yapısındaki 'Türkmen-Gulam' dengesini karşılaştıran bir çalışma yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Diğer Türk-İslam Devletleri

More questions from this topic