Question

Difficulty: HardGizli (Paylaşım) Antlaşmaları

1917 yılında İngiltere, Fransa ve İtalya arasında imzalanan St. Jean de Maurienne Antlaşması ile İzmir ve Batı Anadolu kıyıları İtalya’ya vadedilmiş; ancak antlaşmanın yürürlüğe girmesi Çarlık Rusyası’nın onay şartına bağlanmıştır. Aynı yıl Rusya’da gerçekleşen Bolşevik İhtilali sonrası yeni Sovyet yönetiminin gizli antlaşmaları geçersiz sayarak savaştan çekilmesi, bu onayın hiçbir zaman verilememesine yol açmıştır.

Bu diplomatik gelişmenin doğurduğu meşruiyet boşluğu, savaş sonrasında aşağıdakilerden hangisine doğrudan zemin hazırlamıştır?

  1. A
    Boğazlar bölgesinin idaresinin doğrudan İtalya'ya devredilmesine
  2. B
    Doğu Anadolu topraklarının paylaşım dışı bırakılarak Osmanlı egemenliğinde kalmasının kesinleşmesine
  3. Paris Barış Konferansı'nda İzmir ve çevresinin İngiltere'nin teşvikiyle Yunanistan'a devredilmesineAnswer
  4. D
    İtalya'nın İtilaf safından ayrılarak yeniden İttifak Bloku saflarına katılmasına
  5. E
    Mondros Ateşkes görüşmelerinin İtalya temsilcilerinin başkanlığında yürütülmesine

Answer

Paris Barış Konferansı'nda İzmir ve çevresinin İngiltere'nin teşvikiyle Yunanistan'a devredilmesine
St. Jean de Maurienne Antlaşması'nda yer alan 'Rusya'nın onayı şartı', 1917 Bolşevik İhtilali sebebiyle yerine getirilememiştir. İngiltere bu hukuki eksikliği fırsat bilerek Doğu Akdeniz'de güçlü bir İtalya görmektense maşa olarak kullanabileceği Yunanistan'ı desteklemiş ve 1919 Paris Barış Konferansı'nda İzmir ve çevresinin Yunanistan'a verilmesini sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Antlaşmanın hukuki şartını analiz etme
St. Jean de Maurienne Antlaşması ile İzmir ve Batı Anadolu İtalya'ya bırakılmış ancak yürürlük için Çarlık Rusyası'nın onayı zorunlu tutulmuştur.
Gizli antlaşmalarda tarafların tümünün ortak mutabakatı ve onay mekanizması aranmaktadır.
2
1917 Bolşevik İhtilali'nin antlaşma üzerindeki etkisini değerlendirme
Çarlık rejiminin devrilmesi ve Sovyet Rusya'nın gizli antlaşmaları reddederek savaştan çekilmesi, St. Jean de Maurienne Antlaşması'nın Rusya tarafından onaylanmasını imkânsız kılmıştır.
Yeni rejim emperyalist paylaşımları kabul etmeyerek Çarlık taahhütlerini feshetmiştir.
3
İngiltere'nin bu hukuki boşluğu diplomatik olarak nasıl kullandığını saptama
İngiltere, Rus onayının bulunmamasını gerekçe göstererek antlaşmanın geçersiz olduğunu ileri sürmüş ve 1919 Paris Barış Konferansı'nda Doğu Akdeniz çıkarları gereği İzmir'i İtalya yerine Yunanistan'a bırakmıştır.
İngiltere, güçlü bir donanmaya sahip İtalya'nın Batı Anadolu'da hâkimiyet kurmasını stratejik çıkarlarına aykırı bulmuştur.

Key Concept

St. Jean de Maurienne Antlaşması'nın Rus onayı şartına bağlanması ve Rusya'nın çekilmesiyle doğan hukuki boşluğun Paris Barış Konferansı'nda İzmir'in Yunanistan'a verilmesine yol açması

Hints

1
İngiltere'nin Doğu Akdeniz'de güçlü bir deniz gücü olan İtalya yerine daha zayıf ve kontrol edilebilir bir devleti destekleme politikasını düşününüz.
2
1919 Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri arasında ilk ciddi görüş ayrılığına neden olan ve Batı Anadolu'yu ilgilendiren kararı hatırlayınız.

Practice More

Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri arasındaki ilk derin çatlağın İtalya'nın konferansı terk etmesiyle nasıl derinleştiğini inceleyiniz.

Alternative Method

Gizli antlaşmalar kronolojisini Paris Barış Konferansı kararlarıyla karşılaştırarak İzmir meselesinin St. Jean de Maurienne ve Rusya'nın çekilişi ile olan doğrudan illiyet bağını kurabilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question