Question

Difficulty: MediumAnayasa Türleri ve Kurucu İktidar

Anayasa hukukunda, yürürlükte olan bir anayasanın yine o anayasada öngörülen usuller çerçevesinde değiştirilmesi yetkisine 'tali kurucu iktidar' denir. Tali kurucu iktidarın bu yetkiyi kullanırken uyması gereken sınırlamalar 'şekli' ve 'maddi' sınırlar olarak ikiye ayrılır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi tali kurucu iktidarın anayasa değişikliği yaparken uymak zorunda olduğu 'maddi sınırlardan' biridir?

  1. A
    Anayasa değişikliği teklifinin TBMM üye tam sayısının belirli bir oranı tarafından verilmesi zorunluluğu
  2. B
    Değişiklik teklifinin Genel Kurulda iki defa görüşülmesi ve araya serinleme süresinin girmesi
  3. Anayasanın başlangıç kısmındaki temel değerlere ve değiştirilmesi yasaklanmış maddelere dokunulamamasıAnswer
  4. D
    Kabul edilen anayasa değişikliği metninin zorunlu veya ihtiyari olarak halkoylamasına sunulması
  5. E
    Yeni bir devletin kuruluşu veya rejim değişikliği sonrası hiçbir kurala bağlı olmaksızın yeni anayasa yapılması

Answer

Anayasanın başlangıç kısmındaki temel değerlere ve değiştirilmesi yasaklanmış maddelere dokunulamaması
Tali kurucu iktidar, anayasayı değiştirirken hem yöntem bakımından (şekli) hem de içerik bakımından (maddi) sınırlandırılmıştır. Maddi sınırlar, anayasanın değiştirilmesi yasaklanan 'değiştirilemez hükümleri' (örneğin 1982 Anayasası'nın ilk üç maddesi) ve başlangıç kısmındaki temel ilkeleri kapsar. Bu nedenle doğru yanıt, içerik yasağına vurgu yapan seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Tali kurucu iktidarın tanımını ve niteliğini hatırla.
Tali kurucu iktidar, hukuk içindedir ve mevcut anayasa tarafından yetkilendirilmiştir.
Bu iktidarın yetkisinin sınırlarını anlamak için kaynağını bilmek gerekir.
2
Şekli ve maddi sınır ayrımını yap.
Şekli sınırlar 'yöntem' (teklif, görüşme, oylama sayıları), maddi sınırlar ise 'içerik' (değiştirilemez maddeler) ile ilgilidir.
Soruda istenen 'maddi sınır' kavramı doğrudan anayasanın özü ve değiştirilemez hükümleriyle ilişkilidir.
3
Seçenekleri bu ayrım üzerinden değerlendir.
Teklif oranları, görüşme süreleri ve halkoylaması usulseldir; değiştirilemez maddeler ise içerikseldir.
Maddi sınır, anayasa koyucunun belli konuların değiştirilmesini yasaklamasıdır.

Key Concept

Tali Kurucu İktidarın Maddi Sınırları

Hints

1
Tali kurucu iktidar 'hukuk içi' bir iktidardır ve yetkisini mevcut anayasadan alır.
2
Şekli sınırlar 'nasıl' sorusuna, maddi sınırlar ise 'ne' (içerik) sorusuna yanıt verir.
3
Anayasanın ilk üç maddesinin değiştirilemeyeceği hükmü, o anayasayı değiştiren iktidar için içeriksel (maddi) bir sınırdır.

Practice More

Tali kurucu iktidarın şekli sınırları ile kanun yapım usulü arasındaki farkları (nitelikli çoğunluk, Cumhurbaşkanının geri gönderme yetkisi vb.) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question