Question

Difficulty: Very hardKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'nin kıyı morfolojisinin oluşumunda 4.4. Jeolojik Zaman'daki (Kuvaterner) deniz ilerlemesi (transgresyon) olayları baskın rol oynamıştır. Ancak ortaya çıkan kıyı tipinin karakteri (Ria, Dalmaçya, Kalanklı vb.), deniz sularının altında kalan 'transgresyon öncesi' yer şekillerinin özelliklerine göre şekillenmiştir.

Buna göre, aşağıda verilen kıyı bölgeleri ile bu bölgelerin transgresyon öncesindeki baskın morfolojik karakteri eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İstanbul ve Çanakkale boğazları – Akarsu vadileri
  2. B
    Finike ve Kaş kıyı kuşağı – Dağlara paralel uzanan tektonik oluklar
  3. C
    Menteşe Yöresi (Muğla) kıyıları – Denize dik uzanan vadi sistemleri
  4. D
    Silifke ve Mersin arasındaki kıyı kesimi – Karstik kanyon ve vadi yapıları
  5. Marmara Denizi'nin kuzeyindeki (Büyük Çekmece çevresi) sahalar – Buzul aşındırmasıyla oluşmuş tekne vadilerAnswer

Answer

Marmara Denizi'nin kuzeyindeki (Büyük Çekmece çevresi) sahaların 'buzul aşındırmasıyla oluşmuş tekne vadiler' olarak nitelendirilmesi yanlıştır.
Doğru seçenek olan ifade yanlıştır çünkü Marmara Denizi'nin kuzeyindeki Büyük ve Küçük Çekmece gibi sahalar, sığ kıyıların setlerle kapanması sonucu oluşan 'Limanlı Kıyı' tipine örnektir. Buzul aşındırması sonucu oluşan tekne vadilerin (fiyort) sular altında kalması süreci Türkiye'nin bulunduğu enlemlerde (matematik konum) mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'deki kıyı tiplerinin oluşum mekanizmalarını analiz et.
Kuvaterner'deki transgresyon (deniz ilerlemesi) olayının tüm kıyılarımızdaki temel belirleyici olduğu saptandı.
Kıyı tipleri, deniz sularının altında kalan eski topoğrafyanın karakterine göre isimlendirilir.
2
Seçeneklerdeki yöreleri ve morfolojik kökenlerini eşleştir.
İstanbul/Çanakkale (Ria-Vadi), Finike-Kaş (Dalmaçya-Tektonik Oluk), Menteşe (Ria-Dik Vadi), Silifke (Kalanklı-Karstik Kanyon) eşleşmelerinin doğru olduğu teyit edildi.
Bu alanlar Türkiye'nin göreceli (özel) konum özelliklerine bağlı olarak gelişen kıyı şekilleridir.
3
Matematik konum sınırlamalarını değerlendir.
Büyük Çekmece kıyılarının 'Limanlı Kıyı' olduğu, buzul vadilerinin (fiyort) ise Türkiye'de bulunmadığı belirlendi.
Türkiye orta kuşakta yer aldığı için buzul vadileri deniz seviyesine kadar inememiştir; bu durum matematik konumun sonucudur.

Key Concept

Kıyı Tiplerinin Morfolojik Kökenleri ve Matematik Konum Etkisi

Alternative Method

Soruya yaklaşırken 'Türkiye'de görülmeyen kıyı tipleri' bilgisini kullanarak, buzul kökenli terimleri (tekne vadi, fiyort) içeren seçeneği elemek en hızlı yoldur.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question