Question

Difficulty: HardWilson İlkeleri ve Paris Barış Konferansı

1919 Paris Barış Konferansı'nda Osmanlı heyeti başkanı Sadrazam Damat Ferit Paşa, İtilaf Devletleri Yüksek Konseyi'ne sunduğu barış muhtırasında; Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girmesinde milletin iradesinin bulunmadığını, sorumluluğun tamamen İttihat ve Terakki yönetimine ait olduğunu savunarak Wilson İlkeleri uyarınca devletin savaş öncesi sınırlarının ve egemenlik haklarının korunmasını talep etmiştir.

İtilaf Devletleri'nin Osmanlı heyetinin bu tezlerini; 'Osmanlı idaresinin egemenliği altındaki farklı milletleri yönetme kabiliyetini yitirdiği ve savaşa girerek yıkıma bizzat yol açtığı' gerekçesiyle kesin bir dille reddetmesi, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

  1. A
    İttihat ve Terakki Fırkası yöneticilerinin işlediği fiillerin Osmanlı Devleti'nin tüzel kişiliğinden tamamen ayrı tutulduğunun
  2. B
    Osmanlı Hükûmetinin diplomatik girişimleri sonucunda Mondros Mütarekesi'nin ağır askeri hükümlerinin lehte revize edildiğinin
  3. İtilaf Devletleri'nin, Wilson İlkeleri'ndeki self-determinasyon prensibini Osmanlı Devleti'nin egemenliğini parçalamak amacıyla tek taraflı yorumladığınınAnswer
  4. D
    Konferansta alınan kararlar uyarınca Osmanlı Devleti ile imzalanacak nihai barış antlaşmasının diğer İttifak devletlerinden daha önce yürürlüğe konduğunun
  5. E
    Osmanlı coğrafyasında kurulması planlanan manda yönetimlerinin idaresinin doğrudan Türk ve azınlık cemiyetlerinin ortak denetimine bırakıldığının

Answer

İtilaf Devletleri'nin, Wilson İlkeleri'ndeki self-determinasyon prensibini Osmanlı Devleti'nin egemenliğini parçalamak amacıyla tek taraflı yorumladığı yargısı doğrudur.
Damat Ferit Paşa, Paris Barış Konferansı'nda sunduğu muhtırada Wilson İlkeleri'nin 'Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde kesin egemenlik hakkı tanınması' ilkesine dayanarak Osmanlı toprak bütünlüğünü savunmuştur. Ancak İtilaf Devletleri Dörtler Konseyi (İngiltere, Fransa, ABD, İtalya), Osmanlı Devleti'nin Türk olmayan milletleri yönetme kabiliyeti bulunmadığını ileri sürerek bu talepleri bütünüyle reddetmiştir. Bu ret kararı, İtilaf Devletleri'nin Wilson İlkeleri'ndeki self-determinasyon prensibini sadece Osmanlı Devleti'ni parçalamak ve azınlıklar lehine toprak koparmak amacıyla tek taraflı işlettiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki Osmanlı tezi ve İtilaf Devletleri yanıtı arasındaki ilişkiyi tespit etmek
Damat Ferit Paşa'nın savaşa girme sorumluluğunu İttihat ve Terakki'ye yükleyip Wilson İlkeleri'ne dayanarak savaş öncesi sınırları talep etmesine karşın, İtilaf Devletleri'nin Osmanlı'nın diğer milletleri yönetemeyeceğini öne sürerek bu talepleri reddettiği görülür.
Osmanlı Devleti barış tezini Wilson İlkeleri'nin çoğunluk ve egemenlik maddelerine dayandırmıştır.
2
İtilaf Devletleri'nin diplomatik yaklaşımını analiz etmek
İtilaf Devletleri, Wilson İlkeleri'ndeki 'her milletin kendi kaderini tayin etmesi' ilkesini Osmanlı tebaası olan gayrimüslim unsurları bağımsızlaştırmak veya manda altına almak için kullanırken, Türk çoğunluğun egemenlik ve toprak bütünlüğü taleplerini göz ardı etmiştir.
Bu durum Wilson İlkeleri'nin evrensel uygulanmadığını, İtilaf Devletleri'nin emperyalist emelleri doğrultusunda tek taraflı araçsallaştırıldığını gösterir.
3
Seçenekler arasından doğru tarihsel çıkarımı belirlemek
İtilaf Devletleri'nin bu tavrı, self-determinasyon prensibini Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini tasfiye etmek üzere lehlerine yorumladıklarını kanıtlar.
Gerekçede geçen 'Osmanlı'nın diğer unsurları yönetme ehliyetini kaybettiği' vurgusu bu amaca zemin hazırlamaktadır.

Key Concept

Wilson İlkeleri ve Paris Barış Konferansı'nda Osmanlı Devleti'ne Karşı Uygulanan Çifte Standart ve Self-Determinasyonun Araçsallaştırılması

Hints

1
Damat Ferit Paşa'nın konferansta dayandığı temel uluslararası ilkeleri ve İtilaf Devletleri'nin buna verdiği cevabın niteliğini göz önünde bulundurunuz.
2
İtilaf Devletleri'nin Osmanlı'nın çoğunluk tezini reddederken 'azınlıkların ve gayrimüslim tebaanın idaresi' argümanını nasıl kullandığına dikkat ediniz.
3
Wilson İlkeleri'nde yer alan 'kendi geleceğini belirleme hakkı'nın kimlerin lehine kullanılıp kimlerin aleyhine yok sayıldığını değerlendiriniz.

Practice More

Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri arasında ilk kez görüş ayrılığına yol açan İzmir'in işgali kararını ve İtalya'nın konferansı terk etme sürecini inceleyiniz.

Alternative Method

Soru metnindeki zıtlığı analiz etme yöntemi: Osmanlı heyeti Wilson İlkeleri'ni 'toprak bütünlüğünü korumak' için bir kalkan olarak kullanmak istemiş; İtilaf Devletleri ise aynı ilkelerin 'azınlıkların ayrılması' boyutunu öne sürerek Osmanlı taleplerini reddetmiştir. Bu durum ilkelerin tek taraflı yorumlandığını doğrudan kanıtlar.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question