Examkin

Question

Difficulty: HardKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'nin kıyı morfolojisinin gelişiminde; epirojenik hareketler, IV.IV. Jeolojik Zaman'daki (Kuvaterner) deniz seviyesi değişimleri (transgresyon) ve akarsuların biriktirme faaliyetleri temel belirleyici unsurlar olmuştur. Bu süreçlerin etkileşimi, kıta sahanlığının (shelf) genişliğine bağlı olarak farklı kıyı tiplerinin ve yer şekillerinin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır.

Buna göre, aşağıda verilen kıyı bölgesi ve bu bölgenin oluşum süreci/özelliği eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İstanbul ve Çanakkale Boğazları: Eski akarsu vadilerinin transgresyon sonucunda deniz suları altında kalmasıyla oluşan Ria tipi kıyılar.
  2. B
    Menteşe Yöresi (Muğla) kıyıları: Akarsu vadi sistemlerinin deniz suları ile dolması sonucu oluşan, doğal liman ve koy açısından zengin Ria tipi kıyı yapıları.
  3. C
    Finike - Kaş kıyı şeridi: Kıyıya paralel uzanan dağ sıraları arasındaki çukurlukların (senklinallerin) deniz suları altında kalmasıyla oluşan Dalmaçya tipi kıyılar.
  4. Çukurova ve Silifke kıyıları: Kıta sahanlığının oldukça dar olması ve güçlü akıntıların etkisiyle şekillenen, falez (yalıyar) oluşumunun yaygın olduğu kıyı alanları.Answer
  5. E
    Orta Karadeniz (Samsun) kıyıları: Dağların kıyı çizgisinden itibaren daha geride ve alçak olması sayesinde kıta sahanlığının genişlediği ve delta oluşumuna imkan tanıyan kıyı yapısı.

Answer

Çukurova ve Silifke kıyıları, falez oluşumunun değil, Türkiye'nin en büyük delta ovalarının (Seyhan, Ceyhan ve Göksu deltaları) bulunduğu alanlardır.
Çukurova ve Silifke bölgeleri Türkiye'nin en önemli delta sahalarıdır. Delta oluşumu için kıyının sığ olması, yani kıta sahanlığının geniş olması gerekir. Falezler ise genellikle dağların kıyıya çok yakın ve paralel uzandığı, kıta sahanlığının dar olduğu derin kıyılarda (Doğu Karadeniz, Batı Toroslar) oluşur. Bu nedenle Çukurova ve Silifke kıyılarının 'falezli ve dar kıta sahanlığına sahip' olarak tanımlanması bilimsel olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Bölgelerin kıyı tiplerini tanımlama
İstanbul/Çanakkale: Ria, Menteşe: Ria, Kaş/Finike: Dalmaçya, Çukurova/Silifke: Delta, Samsun: Delta.
Soruda verilen eşleştirmelerin doğruluğunu kontrol etmek için temel coğrafi veriler belirlenir.
2
Kıta sahanlığı ve yer şekli ilişkisini analiz etme
Geniş kıta sahanlığı delta oluşumunu, dar kıta sahanlığı ise falez (yalıyar) oluşumunu destekler.
Delta oluşumu için sığ bir deniz (geniş shelf) gerekirken, falezler derin kıyılarda oluşur.
3
Çukurova ve Silifke'nin fiziksel özelliklerini değerlendirme
Bu alanlar akarsu biriktirmesiyle oluşan geniş ovalardır; yani kıta sahanlığı geniş, kıyı sığdır.
Çukurova ve Silifke deltaları Türkiye'nin en büyük biriktirme alanlarıdır, falez oluşumu bu morfolojiye zıttır.

Key Concept

Türkiye'deki kıyı tiplerinin oluşum şartları ve kıta sahanlığı ile olan ilişkisi.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Kıyı Tipleri ve Şekilleri

More questions from this topic