Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sanayi

Türkiye'de gübre sanayisinin tesis kapasitesine göre dağılımı incelendiğinde; Mersin, İskenderun, Samsun ve Bandırma gibi merkezlerin ön plana çıktığı görülmektedir. Bu tesislerin yer seçiminde, üretimde kullanılan fosfat ve sülfürik asit gibi girdilerin tedarik yöntemi belirleyici olmuştur.

Buna göre, belirtilen şehirlerde gübre fabrikalarının kurulmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Enerji kaynağı olarak doğal gaz hatları üzerinde bulunmaları
  2. Hammaddenin büyük oranda dışarıdan ithal edilmesi ve ulaşım kolaylığıAnswer
  3. C
    Bu bölgelerdeki tarımsal nüfus yoğunluğunun fazla olması
  4. D
    İklim koşullarının kimyasal depolamaya en uygun yerler olması
  5. E
    Hammadde olarak kullanılan fosfat yataklarının bu illerde bulunması

Answer

Gübre fabrikalarının liman şehirlerinde yoğunlaşmasının temel nedeni, hammaddenin büyük oranda ithal edilmesine bağlı ulaşım kolaylığıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, Türkiye'nin gübre üretiminde dışa bağımlılığını ve bu durumun tesis konumuna etkisini tam olarak açıklamaktadır. Gübre sanayisinde kullanılan fosfatın büyük kısmı ithal edildiğinden, taşıma maliyetlerini azaltmak için tesisler Mersin, Samsun, İskenderun ve Bandırma gibi gelişmiş limanlara sahip şehirlerde kurulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Hammadde analizi
Gübre üretiminde temel hammadde olan fosfatın Türkiye'deki rezervlerinin yetersiz olduğu belirlenir.
Sanayi tesisinin yer seçimini anlamak için önce hangi girdilere ihtiyaç duyduğunu bilmek gerekir.
2
Lojistik maliyet hesabı
İthal edilen ağır ve hacimli hammaddelerin iç kesimlere taşınmasının yüksek maliyet yaratacağı saptanır.
Sanayi kuruluşlarında karlılık için ulaşım maliyetlerinin minimize edilmesi esastır.
3
Konum ilişkilendirmesi
Mersin, İskenderun ve Samsun gibi liman şehirlerinin lojistik avantajı nedeniyle tercih edildiği sonucuna varılır.
Dış alıma (ithalat) dayalı sanayi kollarında limanlar en uygun kuruluş alanlarıdır.

Key Concept

İthalata dayalı sanayi kollarında liman ve ulaşım faktörünün yer seçimine etkisi

Hints

1
Gübre üretiminde en önemli hammadde olan fosfatın Türkiye'de nerelerde çıkarıldığını hatırlayın.
2
Soruda ismi geçen illerin (Mersin, Samsun, İskenderun) ortak coğrafi ve ekonomik özelliği nedir?
3
Türkiye fosfat ihtiyacının yaklaşık %85'ini ithal etmektedir. Bu durum fabrikaların konumunu nasıl etkiler?

Practice More

Benzer bir mantıkla çalışan 'İskenderun Demir-Çelik' veya 'Samsun Bakır İşletmesi' tesislerinin yer seçim nedenlerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Tersine eleme yöntemi: Seçeneklerdeki illerin hiçbirinde fosfat yatağı olmadığını bilmek, sizi doğrudan ulaşım/ithalat seçeneğine yönlendirir.
Estimated Time:50s
Rate this question