Türkiye’nin jeolojik evrimi, levha tektoniği kuramı çerçevesinde "Paleotektonik" ve "Neotektonik" olarak iki ana evreye ayrılmaktadır. Neotektonik dönem, yaklaşık olarak Üst Miyosen’de (yaklaşık milyon yıl önce) Anadolu levhasının Arap levhası tarafından sıkıştırılarak batıya doğru yer değiştirmeye başlamasıyla tanımlanır.
Buna göre, Türkiye arazisinin Neotektonik dönemde ( Jeolojik Zaman sonu - Jeolojik Zaman) kazandığı yapısal veya morfolojik özellikler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu dönemde gerçekleşen değişimlerden biri olarak gösterilemez?
- AKuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fay kuşaklarının oluşarak Anadolu levhasının batıya doğru tektonik kaçış sürecine girmesi
- BDoğu Anadolu’da şiddetli sıkışma sonucu yer kabuğunun kalınlaşması ve buna bağlı olarak yaygın volkanik faaliyetlerin yaşanması
- CAnadolu yarımadasının bir bütün olarak epeirojenik yükselmeye uğraması sonucunda eski aşınım yüzeylerinin yüksek platolara dönüşmesi
- DBatı Anadolu’da kuzey-güney yönlü gerilme kuvvetlerinin etkisiyle horst ve graben sistemlerinin belirginleşmesi
- Tetis Denizi tabanındaki tortul tabakaların Alp-Himalaya orojeneziyle kıvrılarak Kuzey Anadolu ve Toros dağ kuşaklarını oluşturmaya başlamasıAnswer
Answer
Tetis Denizi tabanındaki tortul tabakaların kıvrılarak dağ sıralarını oluşturmaya başlaması doğru cevaptır; çünkü bu olay Paleotektonik döneme aittir.
Tetis Denizi'ndeki tortulların Alp-Himalaya orojeneziyle kıvrılarak Kuzey Anadolu ve Toros dağ kuşaklarını oluşturmaya başlaması, Türkiye'nin jeolojik geçmişindeki 'Paleotektonik' evreye (özellikle Eosen ve Oligosen dönemlerine) aittir. Neotektonik dönem ise bu kıvrılma safhası tamamlandıktan sonra, yaklaşık milyon yıl önce levhaların birbirini itmesiyle başlayan ve bugün de devam eden yanal atımlı faylanma, tektonik kaçış ve blok halindeki yükselme (epeirojenez) sürecini tanımlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Paleotektonik ve Neotektonik Dönem Ayrımı
Hints
1
Türkiye'de bugünkü depremsellik ve genel yükseltinin çoğu, orojenik kıvrılmalardan ziyade daha sonra gerçekleşen blok hareketleriyle ilişkilidir.
2
Neotektonik dönem, levhaların yatayda birbirini itmeye başladığı ve Anadolu'nun 'kaçış' yolunu bulduğu son milyon yıllık evreyi kapsar.
3
Dağların deniz tabanından kıvrılarak ilk kez karalaşması, Anadolu'nun henüz bir blok olarak yükselmediği çok daha eski (Paleotektonik) bir evreye aittir.
Practice More
Anadolu'nun Neotektonik dönemde yükselmesinin akarsuların aşındırma gücü ve vadilerin yapısı üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s