Question

Difficulty: Very hardCumhurbaşkanı Seçimi ve Nitelikleri

1982 Anayasası’nda 2017 değişikliği ile düzenlenen Cumhurbaşkanlığı seçim süreci, adaylık şartları ve seçimlerin yenilenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5 'ini almış olan siyasi partiler ile en az 100.000 100.000 seçmen Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilir.
  2. B
    İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.
  3. C
    İkinci oylamada tek adayın kalması hâlinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır ve adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.
  4. D
    Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer, ancak bu kişinin partisiyle olan ilişiğinin kesilmesine dair bir zorunluluk bulunmamaktadır.
  5. İkinci oylamanın referandum şeklinde yapılması durumunda, adayın seçilebilmesi için sandığa gidenlerin kullandığı oyların değil, toplam kayıtlı seçmen tamsayısının salt çoğunluğunun 'evet' oyunu alması gerekir.Answer

Answer

Referandum aşamasında Cumhurbaşkanı seçilebilmek için 'toplam kayıtlı seçmen sayısının' değil, 'geçerli oyların' salt çoğunluğu (yüzde elliden bir fazlası) yeterlidir.
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda tek aday kalmasıyla gidilen halk oylamasında (referandum), adayın seçilmesi için gereken kriter 'geçerli oyların salt çoğunluğu'dur ( %50 + 1 ). 'Toplam kayıtlı seçmen sayısı' üzerinden bir salt çoğunluk aranması, TBMM içindeki bazı nitelikli çoğunluk halleriyle karıştırılabilen ancak seçimlerde uygulanmayan bir yöntemdir.

Step-by-Step Solution

1
Adaylık kriterlerini değerlendir
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100 bin seçmen kuralının doğruluğu onaylandı.
Anayasa 101. madde metninde bu üç grup açıkça sayılmıştır.
2
İkinci tur ve ikame kurallarını incele
Adaylardan birinin çekilmesi veya ölümü halinde alt sıradaki adayın gelmesi kuralının doğruluğu teyit edildi.
Anayasa'da seçimin aksamadan tamamlanması için ikame (yerine koyma) usulü öngörülmüştür.
3
Referandum ve başarısızlık senaryosunu analiz et
Referandumda başarısız olunursa sadece Cumhurbaşkanı seçiminin yenileneceği ve mevcut kişinin görevde kalacağı belirlendi.
Anayasa 101/6 fıkrası bu durumu istisnai olarak düzenlemiştir.
4
Karar yeter sayısını kontrol et
Seçilmek için gereken oyun 'geçerli oyların salt çoğunluğu' olduğu saptandı.
Seçmen tamsayısı (tüm kayıtlı seçmenler) şartı, doğrudan demokrasi araçlarında (referandum gibi) çok daha ağır bir eşik olup anayasal metinde 'geçerli oylar' ifadesi kullanılmıştır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Referandum Usulü ve Karar Yeter Sayısı

Alternative Method

Mantık yürütme: Seçimlerde genellikle 'katılanların/geçerli oyların' oranı baz alınır. 'Kayıtlı seçmen tamsayısı' kriteri Türkiye'de sadece Anayasa değişikliklerinin halk oyuna sunulmasında değil, adaylık başvuruları gibi kısıtlı alanlarda dahi aranmaz; bu eşik çok yüksek olduğu için demokratik katılım ilkesiyle çelişebilir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question