Question

Difficulty: Medium1924 Anayasası

1924 Anayasası'nda yer alan; yasama yetkisi ve yürütme erkinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde toplanması ancak Meclisin yasama yetkisini bizzat, yürütme yetkisini ise Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu (İcra Vekilleri Heyeti) eliyle kullanması esası, bu anayasanın benimsediği hükûmet sistemi hakkında aşağıdakilerden hangisini doğrular?

  1. Kuvvetler birliği ve görevler ayrılığı ilkesine dayanan "Karma Hükûmet Sistemi" benimsenmiştir.Answer
  2. B
    1921 Anayasası'nın yumuşak ve çerçeve yapısı korunarak saf meclis hükûmeti sistemi sürdürülmüştür.
  3. C
    Kuvvetlerin birbirini dengelediği ve yürütmenin yasamadan tamamen bağımsız olduğu başkanlık sistemi esas alınmıştır.
  4. D
    Sert kuvvetler ayrılığı ilkesi uyarınca parlamenter sisteme tam bir geçiş yapılmıştır.
  5. E
    Yasama yetkisi Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu arasında paylaştırılarak çift meclisli yapıya geçilmiştir.

Answer

1924 Anayasası'nda kuvvetler birliği ve görevler ayrılığı ilkesine dayanan karma hükûmet sistemi benimsenmiştir.
1924 Anayasası'nın 4. ve 5. maddeleri uyarınca egemenlik hakkı Meclis'te toplanmış olsa da yürütme görevi Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu'na bırakılmıştır. Bu yapı, Meclis Hükûmeti sistemi ile Parlamenter sistemin özelliklerini birleştirdiği için 'Karma Hükûmet Sistemi' olarak tanımlanır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal metindeki güçler dengesinin analiz edilmesi
Yasama ve yürütme yetkilerinin teoride TBMM'de toplandığı görülür (Kuvvetler Birliği).
Milli egemenlik teorisi gereği egemenliğin tek temsilcisinin meclis olması hedeflenmiştir.
2
Yetkilerin kullanım usulünün incelenmesi
Yasamanın meclis tarafından, yürütmenin ise cumhurbaşkanı ve kabine tarafından kullanıldığı tespit edilir (Görevler Ayrılığı).
Devlet işlerinin daha hızlı ve uzmanlaşmış heyetler eliyle yürütülmesi zorunluluğu bu ayrımı doğurmuştur.
3
Sistem adlandırmasının yapılması
Meclis Hükûmeti Sistemi ile Parlamenter Sistem arasında bir geçiş formu olan "Karma Hükûmet Sistemi"ne ulaşılır.
Hem kuvvetler birliği hem de yürütmenin ayrı bir organ olması unsurlarını aynı anda barındırdığı için karma olarak adlandırılır.

Key Concept

Karma Hükûmet Sistemi (1924)

Hints

1
1924 Anayasası'nda egemenliğin tek kaynağı olarak TBMM görülür.
2
Meclis gücü kendi elinde tutsa da, devlet işlerini yürütmesi için bir bakanlar kurulu görevlendirir.
3
Bu sistem, Meclis Hükûmeti ve Parlamenter sistemin özelliklerinin iç içe geçtiği bir yapıdır.

Practice More

1924 Anayasası'nda yapılan 1928, 1934 ve 1937 değişikliklerini inceleyerek laikleşme aşamalarını gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question