Question

Difficulty: HardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ormanlar

Türkiye, jeolojik geçmişteki (özellikle Kuvaterner) iklim değişimlerinden önemli ölçüde etkilenmiş; bu süreçte yaşanan sıcaklık ve yağış salınımları bitki topluluklarının yer değiştirmesine neden olmuştur. Günümüzde, hakim iklim şartlarına tam olarak uymayan ancak geçmiş dönemlerin bir hatırası olarak bazı korunaklı alanlarda (mikroklima sahaları) yaşamını sürdüren bitki topluluklarına "relikt" (kalıntı) bitki adı verilmektedir.

Buna göre, aşağıda verilen ağaç topluluğu ve bulunduğu alan eşleştirmelerinden hangisi relikt bir özellik taşımaz?

  1. A
    Amanos (Nur) Dağları'ndaki Kayın ormanları
  2. B
    Kelkit ve Çoruh vadilerindeki Kızılçam toplulukları
  3. C
    Erbaa ve Niksar çevresindeki vadi tabanlarında görülen Lübnan Sediri örnekleri
  4. Batı ve Orta Toroslar'ın yüksek kesimlerinde yayılış gösteren Sedir ormanlarıAnswer
  5. E
    Köyceğiz ve Fethiye çevresindeki dere yataklarında bulunan Sığla ağaçları

Answer

Batı ve Orta Toroslar'ın yüksek kesimlerinde yer alan Sedir ormanları, bu türün ana yetişme sahası (zonal vejetasyon) olduğu için relikt özellik taşımaz.
Lübnan Sediri (Cedrus libani), Türkiye'de en geniş ve sağlıklı yayılışını Akdeniz Bölgesi'nde, özellikle Batı ve Orta Toroslar'da gerçekleştirir. Bu bölge, Sedir ağacının ana yaşam alanı olduğu için buradaki varlığı güncel iklim şartlarının bir sonucudur (zonal). Dolayısıyla relikt (kalıntı) bir özellik taşımaz.

Step-by-Step Solution

1
Relikt bitki tanımını hatırla.
Geçmiş jeolojik dönemlerdeki iklim şartlarında yaygın olan, ancak günümüz ikliminde sadece sınırlı ve özel alanlarda (mikroklima) kalmış bitkiler.
Soruda istenen 'relikt olmayan' seçeneği bulmak için hangi türlerin 'ait olmadığı bir iklim bölgesinde' bulunduğunu tespit etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki ağaç türlerini ve normal yetişme bölgelerini karşılaştır.
Kayın (Karadeniz), Kızılçam (Akdeniz) ve Sedir (Akdeniz) türlerinin, kendi ana iklim bölgelerinin dışındaki (Amanos, Kelkit, Erbaa) varlıkları relikt olarak sınıflandırılır.
Türlerin iklim istekleri ile bulundukları konumlar arasındaki uyumsuzluk relikt durumun kanıtıdır.
3
Doğru seçeneği (zonal olanı) tespit et.
Lübnan Sediri ormanlarının Toros Dağları'nda bulunması, bu ağacın temel ekolojik isteğiyle ve Akdeniz dağ kuşağı iklimiyle tam uyumludur.
Bir bitki kendi doğal iklim ve toprak şartlarının hakim olduğu asıl bölgesinde bulunuyorsa o bitki relikt değil, o bölgenin karakterini yansıtan zonal bitkidir.

Key Concept

Relikt (Kalıntı) ve Zonal Vejetasyon Ayrımı

Hints

1
Relikt bitki, bir bitkinin asıl vatanı olan bölgenin dışında, özel şartlarda hayatta kalmasıdır.
2
Seçeneklerde verilen ağaçların hangi iklim tipine ait olduğunu ve bulundukları yerin o iklime uyup uymadığını düşünün.

Practice More

Türkiye'deki endemik ağaç türleri (Kasnak Meşesi, Kazdağı Göknarı vb.) ve yayılış alanlarını inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question