Question

Difficulty: MediumBuzul Şekilleri

Türkiye'de buzulların yer şekilleri üzerindeki etkisi, ülkenin orta kuşakta yer almasından dolayı oldukça sınırlıdır. Ancak Kuvaterner (4. Jeolojik Zaman) boyunca yaşanan buzul dönemlerinde, kalıcı kar sınırı yaklaşık 10001000 metre aşağıya inerek 22002200 metrelere kadar gerilemiştir. Bu durum, Anadolu'daki pek çok dağda günümüzde de görülebilen sirk çanakları, moren yığınları ve hörgüç kayalar gibi izler bırakmıştır.

Buna göre, aşağıda verilen dağlardan hangisinin yükseltisi ve coğrafi konumu dikkate alındığında, bu dağda buzul aşındırma ve biriktirme şekillerine rastlanması beklenmez?

  1. A
    Aladağlar
  2. Canik DağlarıAnswer
  3. C
    Kaçkar Dağları
  4. D
    Erciyes Dağı
  5. E
    Uludağ

Answer

Canik Dağları'nın yükseltisi, buzul şekillerinin oluşması için gerekli olan alt sınıra ulaşamadığından bu dağda buzul izlerine rastlanmaz.
Canik Dağları, Orta Karadeniz'de yer alan ve yükseltisi yaklaşık 20002000 metreyi geçmeyen bir dağ sırasıdır. Türkiye'de Kuvaterner (4. Jeolojik Zaman) buzullaşması sırasında kalıcı kar sınırı en düşük 22002200 metrelere kadar indiği için, Canik Dağları bu sınırın altında kalmış ve buzul topoğrafyası gelişememiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kuvaterner (4. Jeolojik Zaman) buzul alt sınırını belirleme
Türkiye'de Kuvaterner'de kalıcı kar sınırı (buzul sınırı) yaklaşık 220023002200-2300 metrelere kadar inmiştir.
Buzul şekillerinin oluşabilmesi için bir dağın bu yükselti sınırının üzerinde olması gerekir.
2
Seçeneklerdeki dağların yükselti ve buzul durumunu analiz etme
Aladağlar (37563756 m), Kaçkar (39373937 m), Erciyes (39173917 m) ve Uludağ (25432543 m) bu sınırın üzerindedir.
Bu dağlar, buzul aşındırma ve biriktirme şekillerinin oluşabileceği yükselti zarfı içindedir.
3
Canik Dağları'nın topografik özelliklerini değerlendirme
Canik Dağları'nın en yüksek noktası yaklaşık 20002000 metredir.
Bu yükselti, buzul dönemindeki en düşük kalıcı kar sınırından bile daha aşağıda olduğu için buzul etkisi görülmez.

Key Concept

Buzul şekillerinin oluşumu için temel şart, dağ yükseltisinin o dönemdeki kalıcı kar sınırını (toktağan kar sınırı) aşmasıdır.

Practice More

Buzul şekillerinin Türkiye'deki dağılışını çalışırken, Karadeniz ve Akdeniz kıyılarındaki dağların buzul sınırlarının nemlilikten dolayı neden farklılık gösterdiğini (enlem-denizellik ilişkisi) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question