Doğal süreçler içerisinde yer kabuğunun şekillenmesinde etkili olan erozyon ve heyelan, genellikle birbiriyle karıştırılan ancak oluşum mekanizmaları ve etkileri bakımından oldukça farklı iki olaydır. Bu iki süreç arasındaki temel farklar ve Türkiye'deki etkileri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Erozyon, toprağın en üstündeki verimli tabakanın dış kuvvetler tarafından süpürülerek zamanla taşınmasıyken; heyelan, eğimli arazilerde toprağın ana kaya ile birlikte kütle halinde ve aniden yer değiştirmesidir.Answer
- BHer iki doğal olay da bitki örtüsünün gür olduğu Karadeniz Bölgesi'nde, eğim ve yağış faktörüne bağlı olarak aynı şiddette gerçekleşir.
- CErozyon sadece rüzgarın etkili olduğu kurak bölgelerde görülürken, heyelan sadece kar erimelerinin yoğun olduğu yüksek dağlık alanlarda meydana gelir.
- DAğaçlandırma çalışmaları hem yüzeydeki erozyonu hem de yerin derin tabakalarını kapsayan büyük ölçekli heyelanları önlemede tek başına yeterli ve kesin çözümdür.
- EHeyelan süreci toprağın kimyasal yapısının ve mineral dengesinin bozulmasıyla başlarken, erozyon sadece fiziksel aşınma ile sınırlıdır.
Answer
Erozyonun toprağın üst kısmındaki verimli tabakanın dış kuvvetlerle (su, rüzgar) yavaşça süpürülmesi olduğu, heyelanın ise eğim ve yer çekimi etkisiyle toprağın ana kaya ile birlikte kütle halinde aniden kayması olduğu ifadesi doğrudur.
Doğru ifade, erozyonun yüzeydeki toprağın dış kuvvetlerle (akarsu, rüzgar) yavaşça süpürülmesi süreci olduğunu, heyelanın ise yer çekimi ve eğim etkisiyle toprağın derin tabakalarıyla birlikte aniden kayması (kütle hareketi) olduğunu eksiksiz şekilde tanımlamaktadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Erozyon (yüzey süpürülmesi) ile Heyelan (kütle hareketi) arasındaki kavramsal ve yapısal farklar.
Hints
1
Erozyonun toprağın en üst katmanıyla (verimli tabaka) sınırlı olduğunu, heyelanın ise daha derin tabakaları ve ana kayayı kapsayabildiğini düşünün.
2
Bitki örtüsünün hangisi üzerinde (erozyon mu yoksa heyelan mı) daha güçlü bir engelleyici etkiye sahip olduğunu hatırlayın.
3
Erozyonun 'yüzey süpürülmesi' (sinsi ve yavaş), heyelanın ise 'kütle hareketi' (ani ve gürültülü) anahtar kelimeleriyle tanımlandığını göz önünde bulundurun.
Practice More
Erozyonu önlemek için teraslama (sekileme) ve nöbetleşe ekim yöntemlerini, heyelanı önlemek için ise drenaj kanalları ve istinat duvarı gibi yapısal önlemleri araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s