Question

Difficulty: MediumCümlede Anlam İlişkileri

Türkçede cümleler arasındaki anlam ilişkileri; eylemin gerçekleşme gerekçesini, hedeflenen amacı veya bir şarta bağlılığı ifade edebilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, gerekçesiyle (neden-sonuç ilişkisiyle) birlikte verilmiştir?

  1. Bölgedeki yer altı su kaynaklarının bilinçsiz kullanımı sonucunda rezervler tükendiğinden tarımsal sulamada kısıtlamaya gidildi.Answer
  2. B
    Kamu kurumlarındaki işlem yoğunluğunu azaltmak amacıyla dijital dönüşüm projelerine ayrılan ödenek miktarı artırıldı.
  3. C
    Tarihî yapıların aslına uygun şekilde korunmasını sağlamak üzere restorasyon çalışmalarında uzman akademisyenlerden destek alınıyor.
  4. D
    Vatandaşların taleplerine daha hızlı çözüm sunabilmek için belediye bünyesinde yeni bir halkla ilişkiler birimi kurulması planlanıyor.
  5. E
    Gençlerin istihdam olanaklarını artırmak gayesiyle organize sanayi bölgelerinde mesleki eğitim merkezleri açılıyor.

Answer

Su rezervlerinin tükenmesi nedeniyle sulamada kısıtlamaya gidildiğini belirten seçenek doğru cevaptır.
Doğru olan seçenekte, tarımsal sulamada kısıtlamaya gidilmesi bir 'sonuçdur'. Bu sonucun ortaya çıkmasına yol açan 'su rezervlerinin tükenmesi' durumu ise somut olarak gerçekleşmiş bir 'nedendir'. Cümledeki '-dığından' eki, neden-sonuç ilişkisini kuran temel dil bilgisi unsurudur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yargıları ve bu yargılara sorulan 'Niçin?' sorusunun cevabını analiz et.
Tüm seçeneklerde bir eylem ve ona bağlı bir durum bulunmaktadır.
Neden-sonuç ve amaç-sonuç cümlelerini birbirinden ayırt etmek için temel yargıyı belirlemek gerekir.
2
Yargının gerçekleşme durumuna bak: Eylem bir hedef (henüz olmamış) mi yoksa bir kanıt (gerçekleşmiş) mı?
Doğru seçenekte su rezervlerinin tükenmesi gerçekleşmiş bir olaydır; diğerlerinde ise hedeflenen durumlar vardır.
Neden-sonuç cümlelerinde 'neden' bölümü gerçekleşmiş bir eylemi, amaç-sonuçta ise hedeflenen bir durumu bildirir.
3
İpuçlarını test et: 'İçin/Nedeniyle' yerine 'Amacıyla' getirerek anlamı kontrol et.
Su rezervlerinin tükenmesi 'amacıyla' sulama kısıtlaması yapılamaz, bu bir nedendir.
Amaç-sonuç cümlelerinde 'amacıyla' ifadesi anlamlı olurken, neden-sonuç cümlelerinde anlamsız olur.

Key Concept

Neden-Sonuç vs Amaç-Sonuç Ayrımı

Hints

1
Cümledeki ana yargıyı bul ve 'Neden?' ile 'Hangi amaçla?' sorularını yönelt.
2
Cümledeki ekin/edatın yerine 'amacıyla' kelimesini koymayı dene. Eğer anlam bozulmuyorsa o bir amaç-sonuç cümlesidir.
3
Neden-sonuç cümlelerinde neden bölümü (yüzde yüz gerçekleşmiş bir durumdur), amaç-sonuçta ise sadece bir niyet (henüz gerçekleşmemiş bir hedef) vardır.

Practice More

İçinde 'koşul-sonuç' ilişkisi olan bir cümle kurgulayarak anlam farklılıklarını pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Eylemlere 'bakalım gerçekleşmiş mi?' testi uygula. 'Su rezervleri tükendi' (Evet, gerçekleşti -> Neden). 'Yoğunluk azaldı mı?' (Henüz değil, azaltılmak isteniyor -> Amaç).
Estimated Time:1m 15s
Rate this question